हजारो कोटींवर डल्ला... 350 एकर मुंबई नेमकी गेली कुठे? सॅटेलाइट डेटामधून हादरवणारा खुलासा
मुंबईमधील जमिनीला सोन्याचा भाव असतानाच याच जमिनीसंदर्भातील हादरवून टाकणारी माहिती नुकतीच समोर आली आहे. झोपडपट्टी पुनर्वसन प्राधिकरण म्हणजेच एसआरएच्या माध्यमातून एक थक्क करणारी आकडेवारी प्रकाशझोतात आलीये. त्याबद्दलच...
मुंबईतील बेकायदा बांधकामांसंदर्भात हादरवून टाकणारी माहिती समोर आली आहे. मुंबईत 2011 ते 2025 या 14 वर्षांमध्ये शहरातील जवळपास 350 एकर (141.35 हेक्टर) जमिनीवर बेकायदेशीर बांधकामे झाली आहेत. झोपडपट्टी पुनर्वसन प्राधिकरण म्हणजेच एसआरएच्या नवं डिजिटल पोर्टलमधून ही धक्कादायक माहिती समोर आली आहे. 350 एकर जमिनीची सध्याच्या बाजार भावाप्रमाणे किंमत हजारो कोटी रुपये आहे.
कुठून समोर आली ही माहिती?
एसआरएच्या 'नेट्रॉम' म्हणजेच 'नेटवर्क फॉर इन्क्रोचमेंट ट्रॅकिंग अँड रिपोर्टींग फॉर मुंबई'च्या उपग्रह डेटाने संकलित केलेल्या माहितीमधून बेकायदेशीर बांधकामांसंदर्भातील ही आकडेवारी समोर आली आहे. या माहितीनुसार, एकूण 350 एअर जमीन आता बेकायदेशीर बांधकामांसाठी वापरण्यात आली आहे. नेमकी कोणाच्या मालकीच्या किती एअर जमिनीवर ही बांधकामं झाली आहेत ते ही या सविस्तर अहवालामधून उघड झालं आहे.
कोणाच्या जमिनीवर किती अतिक्रमण?
खाजगी जमिनीवर सर्वाधिक 66.50 हेक्टर (164.32 एकर)
राज्य सरकारच्या जमिनीवर 53.35 हेक्टर (131.83 एकर)
बीएमसीच्या जमिनीवर 15.34 हेक्टर (37.90 एकर)
एमएचएडीएच्या जमिनीवर 6.31 हेक्टर (15.59 एकर)
एमएमआरडीएच्या जमिनीवर 0.09 हेक्टर (0.22एकर)
काही मोठी अतिक्रमणे
कफ परेड येथे सुमारे 8 हजार मीटरवरील खारफुटीच्या जमीन अतिक्रमण
बोरीवली पश्चिमेमधील गणपत नगरमध्ये 22 हजार चौरस मीटरपेक्षा जास्त अतिक्रमण
मानखुर्द-देवनार येथे नाल्याभोवती 18800 चौरस मीटरवर झोपडपट्ट्या
मालाड पश्चिमेमधील मालवणीतही मोठ्या प्रमाणात जमीन झोपडपट्ट्यांनी व्यापली
'एसआरए'ने बीआयएसएजी-एन या संस्थेच्या मदतीने हे पोर्टल तयार केले आहे. 2000, 2011 आणि 2025 च्या उच्च गुणवत्तेच्या उपग्रह प्रतिमांवरून अतिक्रमण शोधले जाते. माहिती संबंधित यंत्रणांकडे पाठवून कारवाई सुलभ केली जाते. अधिकृत झोपडपट्टी पुनर्वसन कट-ऑफ तारीख 1 जानेवारी 2000 आहे. 2011 पर्यंतच्या बांधकामांना काही अटींवर नियमित करता येते, पण त्यानंतरची अतिक्रमणे अवैध मानली जातात आणि पाडली जाऊ शकतात.
मुंबईत किती झोपडपट्टी?
अतिक्रमण झालेल्या क्षेत्राची टक्केवारी 68 पर्यंत पोहोचली आहे. वाढले. झोपड्या आता मुंबईच्या एकूण जमिनीच्या सुमारे 24 % भाग व्यापतात आणि अर्ध्याहून अधिक लोकसंख्या तिथे राहते. मुंबई महानगरपालिकेच्या आकडेवारीनुसार एकूण सुमारे 2.23 लाख झोपड्या आहेत, ज्यापैकी 39,111 झोपड्या या बेकायदेशीर मानल्या जाणाऱ्या 14 फूट किंवा अधिक उंच आहेत. यापैकी पूर्व उपनगरात सर्वाधिक 31227, पश्चिम उपनगरात 4536 आणि शहर विभागात 3348 झोपड्या आहेत.
