SOCIAL MEDIA

Newsletter

PARTNER SITES
Select Language Select State

अवकाशातही युद्धाची तयारी! रशिया-चीनच्या उपग्रहविरोधी शस्त्रांमुळे अमेरिकेला धडकी; अण्वस्त्रांचा धोका किती गंभीर?

रशिया आणि चीनच्या वाढत्या उपग्रहविरोधी क्षमतांमुळे अवकाशातील सुरक्षा धोक्यात येण्याची चिंता अमेरिकेने व्यक्त केली आहे. अण्वस्त्रधारी उपग्रहाचा संभाव्य धोका आणि भारतावर होणारे परिणाम जाणून घेऊया.

Reported By Pravin Dabholkar Written By Pravin Dabholkar
Published: Nov 01, 2026, 07:27 PM IST | Updated: Nov 01, 2026, 07:43 PM IST
Image Credit: स्पेस वॉर
Join

आतापर्यंत युद्ध म्हटले की जमीन, समुद्र आणि आकाशातील संघर्ष डोळ्यांसमोर यायचा. मात्र, आता अवकाशही लष्करी स्पर्धेचे महत्त्वाचे क्षेत्र बनतय. अमेरिका, चीन आणि रशिया यांच्यात उपग्रह तंत्रज्ञान आणि अवकाशातील लष्करी ताकदींवरुन स्पर्धा वाढलीय. अमेरिकेच्या राष्ट्रीय गुप्तचर विभागाच्या मार्च 2026 मधील वार्षिक अहवालात यासंदर्भात माहिती देण्यात आलीय. चीन आणि रशिया अमेरिकेच्या अवकाशातील वर्चस्वाला आव्हान देण्यासाठी उपग्रहविरोधी ताकद विकसित करतय. काय घडलंय नेमकं? सविस्तर जाणून घेऊया.

उपग्रह पाडण्यापासून सिग्नल जॅमिंगपर्यंत अनेक तंत्रे

उपग्रहविरोधी शस्त्रांचा अर्थ केवळ क्षेपणास्त्राने उपग्रह नष्ट करणे एवढाच नाही. उपग्रहाला लक्ष्य करणारी क्षेपणास्त्रे, कक्षेत जवळ जाऊन त्याच्या कामात अडथळा आणणारे उपग्रह, लेझर तंत्रज्ञान, रेडिओ सिग्नल जॅमिंग आणि सायबर हल्ले अशा विविध पद्धतींचा यात समावेश होतो. अमेरिकेच्या अंतराळ दलानेही या धोक्यांमध्ये सिग्नल जॅमिंग, सायबर हल्ले आणि उपग्रहांच्या सेन्सरना अकार्यक्षम करणाऱ्या तंत्रांचा उल्लेख केलाय.

रशियाच्या अण्वस्त्रधारी उपग्रहाची अमेरिकेला चिंता

अमेरिकेच्या 2026 च्या गुप्तचर अहवालातील सर्वाधिक गंभीर मुद्दा म्हणजे रशियाकडून अण्वस्त्र वाहून नेऊ शकणाऱ्या उपग्रहाच्या विकासाची नोंद. असा उपग्रह प्रत्यक्ष तैनात झाल्यास त्यातून अवकाशात अणुस्फोट घडवून अनेक देशांच्या उपग्रहांना धोका निर्माण होऊ शकतो.

चीनची वेगाने वाढणारी अवकाशातील ताकद

अमेरिकेच्या अहवालानुसार, चीनने अवकाश क्षेत्रातील क्षमता वेगाने वाढवल्या आहेत. दुसरीकडे, रशियाकडेही उपग्रहविरोधी क्षमता आहेत; मात्र त्याच्या अवकाश उद्योगाला आर्थिक आणि तांत्रिक अडचणींचा सामना करावा लागत असल्याचे अमेरिकेचे मूल्यांकन आहे. सिक्योर वर्ल्ड फाऊंडेशनच्या एप्रिल 2026 मधील अहवालात अमेरिका, रशिया, चीन आणि भारतासह 13 देशांच्या उपग्रहविरोधी क्षमतांचा अभ्यास करण्यात आलाय.


भारतावर काय परिणाम?

अवकाशातील तणावाचा परिणाम पृथ्वीवरील दैनंदिन जीवनावरही होऊ शकतो. मोबाईल नेटवर्क, जीपीएस नेव्हिगेशन, हवामानाचा अंदाज, डिसास्टर मॅनेजमेंट, विमान आणि जहाजांची वाहतूक तसेच डिजिटल संवादासाठी उपग्रह महत्त्वाचे आहेत. त्यामुळे उपग्रह सेवा विस्कळीत झाल्यास भारतातील नागरिक, उद्योग आणि सरकारी यंत्रणांनाही अडचणी येऊ शकतात. महाराष्ट्रातही शेतीसाठी हवामानविषयक माहिती, मुंबईसारख्या शहरांतील वाहतूक आणि आपत्ती व्यवस्थापनासाठी उपग्रहाधारित सेवांचा उपयोग होतो.

Add Zee News as a Preferred Source
TAGS:

About the Author

प्रविण दाभोळकर हे झी 24 तास डिजिटलमध्ये चीफ सब एडिटर म्हणून कार्यरत असून मीडिया क्षेत्रातील 16 वर्षांहून अधिक अनुभव असलेले पत्रकार आहेत. शिक्षण, करिअर, रोजगार, सरकारी योजना, गुंतवणूक, अर्थकारण, सार्वजनिक धोरणे आणि राजकीय घडामोडी यांसारख्या विषयांवर त्यांचे विशेष प्रभुत्व आहे. वाचक-केंद्रित पत्रकारिता, तथ्याधारित माहिती आणि सोप्या, स्पष्ट भाषेत गुंतागुंतीचे विषय समजावून सांगणे हे त्यांच्या लेखनाचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.करियरची सुरुवातवयाच्या 21 व्या वर्षी त्यांनी प्रिंट मीडियातून पत्रकारितेच्या क्षेत्रात प्रवेश केला. कारकिर्दीच्या सुरुवातीच्या काळात त्यांनी वृत्तसंकलन, रिपोर्टिंग आणि लेखन यामध्ये महत्त्वाचा अनुभव मिळवला. त्यानंतर प्रिंट, टेलिव्हिजन आणि डिजिटल मीडिया या तिन्ही माध्यमांमध्ये विविध जबाबदाऱ्या सांभाळत त्यांनी पत्रकारितेचा व्यापक अनुभव संपादन केला. बदलत्या मीडिया विश्वाशी जुळवून घेत त्यांनी डिजिटल पत्रकारितेमध्ये स्वतःची वेगळी ओळख निर्माण केली आहे.शैक्षणिक पार्श्वभूमीशैक्षणिकदृष्ट्या त्यांनी मुंबईतील एम.डी. महाविद्यालयातून पदवी शिक्षण पूर्ण केले. त्यानंतर मुंबई विद्यापीठातून समाजशास्त्र (Masters in Sociology) विषयात पदव्युत्तर शिक्षण घेतले. पुढे साठ्ये महाविद्यालयातून मराठी पत्रकारितेमध्ये मास्टर्स ऑफ कम्युनिकेशन अँड जर्नालिझम ही पदवी संपादन केली. या शैक्षणिक पार्श्वभूमीमुळे सामाजिक प्रश्नांची सखोल समज, वस्तुनिष्ठ विश्लेषण आणि जबाबदार पत्रकारिता यांचा मजबूत पाया त्यांना लाभला आहे.लेखन शैली आणि दृष्टीकोनसंशोधनात्मक लेखन, सखोल विश्लेषण आणि फीचर स्टोरीज याकडे त्यांचा विशेष कल आहे. सामान्य वाचकांपर्यंत महत्त्वाच्या पण दुर्लक्षित राहिलेल्या कथा पोहोचवणे, गुंतागुंतीच्या विषयांचे सोप्या भाषेत विश्लेषण करणे आणि अचूक माहिती सादर करणे यासाठी ते ओळखले जातात. त्यांच्या लेखनात तथ्यांची पडताळणी, संदर्भांची अचूकता आणि वाचकांसाठी उपयुक्त माहिती यांना नेहमीच प्राधान्य दिले जाते.व्हिडीओ कंटेटझी 24 तास सोशल मीडियासाठी ते फिटनेस, सरकारी योजना, तसेच इतर महत्वाच्या बातम्यांसाठी व्हिडीओ बनवतात. यातून लेखनासोबतच व्हिडीओच्या माध्यमातून पोहोचण्यास मदत होते.विशेष ज्ञानाची क्षेत्रेह्यूमन इंटरेस्ट स्टोरीज, शिक्षण, करिअर मार्गदर्शन, रोजगार, सरकारी योजना, सामाजिक प्रश्न, गुंतवणूक आणि सार्वजनिक हिताच्या विषयांवरील लेखन हे त्यांचे विशेष अभ्यासाचे क्षेत्र आहे. वाचकांना केवळ बातमी नव्हे, तर त्या बातमीचा परिणाम, पार्श्वभूमी आणि उपयोग समजून देण्यावर त्यांचा भर असतो.

ZEENEWS TRENDING STORIES