महाराष्ट्रातील ज्येष्ठ नागरिकांसाठी राज्य सरकारची मुख्यमंत्री वयोश्री योजना महत्त्वाची ठरत आहे. वयोमानामुळे येणारे अशक्तपणा किंवा दिव्यांगत्व यामुळे दैनंदिन जीवनात अडचणी येणाऱ्या ज्येष्ठांना आवश्यक सहाय्यक साधने आणि उपकरणे घेण्यासाठी या योजनेतून एकवेळ ₹3,000 पर्यंत आर्थिक मदत दिली जाते. याशिवाय मानसिक आरोग्य आणि योगोपचाराशी संबंधित प्रशिक्षणासाठीही या योजनेचा लाभ घेता येतो. महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत वेबसाइटवर ही योजना सध्या सूचीबद्ध आहे.
65 वर्षे किंवा त्यापेक्षा जास्त वयाच्या ज्येष्ठ नागरिकांना दैनंदिन जीवनात आवश्यक सहाय्य मिळावे, हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे. पात्र लाभार्थ्याच्या आधार-संलग्न वैयक्तिक बचत खात्यात डीबीटीद्वारे ₹3,000 पर्यंतची एकरकमी मदत जमा केली जाते. या निधीचा उपयोग आवश्यक सहाय्यक साधने किंवा उपकरणे घेण्यासाठी तसेच मानसिक स्वास्थ्य आणि योगोपचाराशी संबंधित प्रशिक्षणासाठी करता येतो.
या योजनेसाठी लाभार्थी महाराष्ट्राचा रहिवासी आणि किमान 65 वर्षांचा असणे आवश्यक आहे. कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹2 लाखांच्या मर्यादेत असावे. पात्रता सिद्ध करण्यासाठी जिल्हा प्राधिकरणाचे प्रमाणपत्र किंवा लागू असल्यास बीपीएल रेशन कार्ड अथवा संबंधित वृद्धापकाळ निवृत्तीवेतनाचा पुरावा आवश्यक असल्याचे समाज कल्याण आयुक्तालयाने नमूद केले आहे. तसेच मागील तीन वर्षांत त्याच प्रकारचे उपकरण कोणत्याही सरकारी स्रोताकडून मोफत घेतलेले नसावे.
ही रक्कम सरसकट कोणत्याही खर्चासाठी देण्यात येणारी मदत म्हणून सांगणे योग्य नाही. योजनेचा उद्देश सहाय्यक साधने/उपकरणे खरेदी करणे आणि मानसिक स्वास्थ्य, योगोपचार केंद्रांमार्फत प्रशिक्षण किंवा प्रबोधनाला मदत करणे हा आहे. त्यामुळे चष्मा, श्रवणयंत्र, व्हीलचेअर, वॉकर किंवा लाठी यांसारख्या साधनांचा उल्लेख करताना संबंधित लाभार्थ्याची गरज आणि योजनेतील लागू नियम तपासणे महत्त्वाचे आहे.
अधिकृत माहितीनुसार आधार कार्ड किंवा मतदान कार्ड, राष्ट्रीयकृत बँकेच्या पासबुकची प्रत, दोन पासपोर्ट आकाराचे फोटो आणि स्वयंघोषणापत्र आवश्यक कागदपत्रांमध्ये आहेत. याशिवाय शासनाने ओळख व पात्रतेसाठी निर्धारित केलेली इतर कागदपत्रे लागू शकतात. त्यामुळे अर्ज करण्यापूर्वी संबंधित समाज कल्याण कार्यालयाकडून अद्ययावत कागदपत्रांची यादी तपासणे योग्य ठरेल.
महाराष्ट्र शासनाच्या सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागाच्या अधिकृत माहितीनुसार, अर्ज संबंधित जिल्ह्याच्या सहाय्यक आयुक्त, समाज कल्याण यांच्याकडे करता येतो. अधिकृत योजनेच्या पेजवर सीएम वयोश्री पोर्टलचा उल्लेखही करण्यात आला आहे. त्यामुळे अर्ज करताना केवळ सरकारी वेबसाइट किंवा अधिकृत विभागाकडून दिलेल्या लिंकच वापरणे महत्त्वाचे आहे.