डेटा सेंटरसाठी 4 लाख झाडं एकही परवानगीशिवाय कापल्याचा Google वर आरोप; जंगलातले प्राणी शहरात घुसले, नद्यांमध्ये घाण पाणी, सुपीक माती गायब अन्...
हा सारा प्रकार समोर आल्यापासून जगातील सर्वात मोठ्या कंपन्यांपैकी एक असलेल्या या कंपनीवर अनेकांनी आगपाखड केली असून कोणी इतकं असंवेदनशील कसं असू शकतं? असा सवाल केला जातोय.
सध्या रायगडमधील कर्जत येथील जंगलामध्ये टोरंटच्या प्रोजेक्ट वृक्षतोड होत असल्याने महाराष्ट्रभरात या प्रकल्पाची चर्चा असतानाच दुसरीकडे आता वृक्षतोडीमुळे जगातील आघाडीच्या टेक कंपन्यांपैकी एक असलेल्या गुगलवरही टीका होताना दिसतेय.
गुगलवर जगभरातून टीका
गुगलने त्यांच्या 'आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स' (AI) डेटा सेंटरच्या उभारणीसाठी, कोणतीही कायदेशीर मंजुरी किंवा पर्यावरणासंदर्भातील रिव्ह्यू घेऊन संमती मिळण्याआधीच अडीच लाख झाडं कापल्याचा प्रकार फिनलँडमध्ये समोर आला आहे. तांत्रिकदृष्ट्या बेकायदेशीर ठरवण्यात आलेल्या गंभीर कृत्यामुळे गुगलवर जगभरातून, खास करून फिनलँडमधून प्रचंड टीका होत असून तिथल्या न्यायालयाने गुगलच्या या प्रकल्पाच्या कामाला तात्पुरती स्थगिती दिली आहे.
815 एकरांच्या जंगलाच्या जमिनीवर एआय डेटा सेंटर
गुगल फिनलँडमधील 'मुहोस' (Muhos) येथे 330 हेक्टर म्हणजेच 815 एकरांच्या जंगलाच्या जमिनीवर एआय डेटा सेंटर आणि पायाभूत सुविधांची निर्मिती करत आहे. फिनलँडमधील कायद्यानुसार, एवढ्या मोठ्या प्रकल्पासाठी आधी 'एनव्हायरमेंट इम्पॅक्ट असेसमेंट' पूर्ण करावे लागते. म्हणजेच या प्रकल्पाचा पर्यावरणावर काय परिणाम होईल याचा अभ्यास करुन अहवाल सादर करावा लागतो. मात्र, गुगलने हे मूल्यांकन पूर्ण होण्याआधीच अवाढव्य प्रमाणावर वृक्षतोड केली आहे.
तातडीने काम थांबवण्याचे आदेश
मुहोस येथील अडीच लाख झाडे कापण्यात आली असून, एकूण दोन वेगवेगळ्या ठिकाणांवर मिळून जवळपास चार लाख झाडे कापल्याचा आरोप गुगलवर आहे. एकेकाळी घनदाट जंगल असलेल्या या जागी आता फक्त ओसाड जमीन, वाळू आणि चिखलाचे मैदान उरलं आहे. पर्यावरणवाद्यांनी आणि स्थानिक नागरिकांनी आक्षेप घेतल्यानंतर, फिनलँडमधील प्राधिकरणाने आणि न्यायालयाने गुगलला या जागेवरील झाडे काढणे, रस्ते बांधणे, ड्रेनेजचे काम आणि उत्खनन तातडीने थांबवण्याचे आदेश दिले आहेत.
सध्या परवानगी कसली?
केवळ नियोजन आणि मातीचा अभ्यास करण्याची परवानगी सध्या गुगलला देण्यात आली आहे. मात्र गुगलसारख्या कंपनीने हा प्रकार केल्यामुळे स्थानिकांमध्ये संतापाची लाट दिसून येत आहे.
सुपीक माती गायब? प्राणी शहरांमध्ये...
झाडांची कत्तल करण्यात आली असून जमीन सपाट करण्यासाठी वरची सुपीक मातीही काढून टाकण्यात आल्याचा आरोप पर्यावरणवाद्यांनी केला आहे. एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर जंगल नष्ट झाल्यामुळे वन्यजीवांचा नैसर्गिक अधिवास धोक्यात आला आहे. अन्नाच्या शोधात लांडग्यांचे कळप थेट जवळच्या शहरांमध्ये आणि मानवी वस्त्यांमध्ये शिरू लागल्याने स्थानिक नागरिकांमध्ये भीती आणि संतापाचे वातावरण असल्याचं वृत्त स्थानिक प्रसारमाध्यमांकडून देण्यात आलं आहे. जंगलातील वरची माती काढल्यामुळे आणि पाण्याचा निचरा योग्य पद्धतीने न केल्यामुळे परिसरातील नद्या व ओढ्यांमध्ये दूषित पाणी वाहत असल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
