जळगाव सराफा बाजार : सोन्या-चांदीच्या दरातील घसरणीमुळे ग्राहकांना खरेदीची संधी उपलब्ध होत असतानाच आता सोन्याच्या शुद्धतेबाबत एक वेगळीच चिंता निर्माण झाली आहे. सोन्याचे वजन वाढवण्यासाठी चीनमध्ये तयार होणाऱ्या रेनियम पावडरचा वापर केला जात असल्याची धक्कादायक माहिती समोर आली आहे.
या पावडरला बाजारात ‘गोल्ड पावडर’ म्हणूनही ओळखले जात असल्याची चर्चा आहे. विशेष म्हणजे, या पावडरच्या मिश्रणामुळे 22 कॅरेटचे सोने म्हणून विकल्या जाणाऱ्या दागिन्यांमध्ये प्रत्यक्षात 20 कॅरेटपर्यंतच शुद्ध सोने असण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे ग्राहकांमध्ये भीती आणि संभ्रमाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. चायनाची सोन्याची पावडर अर्थात रेनियम हा जड धातू असल्याने सोन्यात त्याचे मिश्रण केल्यास प्रत्यक्ष सोन्याचे प्रमाण न वाढवता दागिन्यांचे वजन वाढवता येथे अशी चर्चा आहे. परंतु देशभरात या प्रकाराची व्याप्ती किती आहे, याबाबत अद्याप ठोस आकडेवारी उपलब्ध नाही. या पार्श्वभूमीवर जळगावच्या सराफा बाजारातही सोन्याच्या शुद्धतेबाबत चर्चा सुरू झाली आहे.
जळगाव जिल्हा सुवर्णनगरी म्हणून ओळखला जातो. जळगावचे सोने संपूर्ण देशभरामध्ये शुद्धतेसाठी ओळखले जाते. येथील सराफा व्यावसायिकांच्या मते, भारतातील बाजारपेठेत अशा पावडरचा वापर करून दागिने बनविण्याचा प्रकार जळगाव अध्याप तरी समोर आलेला नाही.
परंतु स्मगलिंगच्या माध्यमातून येणाऱ्या सोन्यामध्ये अशा प्रकारच्या भेसळीची शक्यता नाकारता येत नसल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे. त्यामुळे केवळ चर्चेच्या आधारे जळगावातील सराफा बाजाराबाबत संशय निर्माण करणे योग्य नसल्याची भूमिका स्थानिक व्यावसायिकांकडून मांडली जात आहे.
दुसरीकडे, सोने कारागिरांच्या मते, मुंबईसारख्या मोठ्या बाजारपेठांमध्ये या पावडरच्या वापराची चर्चा अधिक आहे. मात्र, जळगावातील दागिन्यांमध्ये सोन्याची शुद्धता अद्यापही कायम असल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे. दरम्यान, सोन्याची खरेदी करताना ग्राहकही आता अधिक सतर्क झाले आहेत. लग्नकार्य असो किंवा भविष्यातील गुंतवणूक, सोन्याच्या शुद्धतेला विशेष महत्त्व दिले जाते. दागिन्यांच्या शुद्धतेबाबत शंका राहिल्यास नातेसंबंधांमध्येही गैरसमज निर्माण होण्याची भीती असते. त्यामुळे हॉलमार्क तपासूनच सोने खरेदी करतो, तसेच जीएसटीसह पक्के बिल घेतो, अशी प्रतिक्रिया महिला ग्राहकांनी दिली.
सोन्याच्या खरेदीत केवळ दर कमी असणे महत्त्वाचे नसून त्याची शुद्धता आणि विश्वासार्हता अधिक महत्त्वाची असल्याचेही ग्राहकांचे म्हणणे आहे. एकीकडे सोन्याच्या दरातील घसरणीमुळे खरेदीसाठी ग्राहकांची उत्सुकता वाढत आहे, तर दुसरीकडे चिनी गोल्ड पावडरच्या चर्चेमुळे शुद्धतेचा प्रश्न ऐरणीवर आला आहे. मात्र जळगावचे सोने संपूर्ण देशात शुद्धतेसाठी ओळखले जात असल्यामुळे या चिनी पावडरच्या चर्चेचा परिणाम अद्याप तरी जळगावच्या सराफा बाजारावर झाल्या नसल्याचे चित्र आहे.