आधी ‘कॉकरोच’, आता ‘माशी’ची एन्ट्री! सरन्यायाधीशांच्या एका वाक्याने जन्माला आली नवी पार्टी; 72 तासांत लाखो फॉलोअर्स

सर्वोच्च न्यायालयाचे सरन्यायाधीश सूर्यकांत यांच्या एका टिप्पणीमुळे सोशल मीडियावर नव्या संघटनेची चर्चा सुरू झाली आहे. ‘माशी मारण्यासाठी हातोडा वापरू शकत नाही’ या त्यांच्या विधानावरून ‘माशी जनता पार्टी’ (MJP) नावाची व्यंगात्मक संघटना पुढे आली आहे. विशेष म्हणजे, या संघटनेच्या इन्स्टाग्राम खात्याला अवघ्या 72 तासांत 40 लाखांहून अधिक दृश्यसंख्या आणि 3.3 लाखांपेक्षा जास्त अनुयायी मिळाल्याचा दावा करण्यात आला आहे. याआधी ‘कॉकरोच जनता पार्टी’ (CJP) या नावाने चर्चेत आलेल्या गटानंतर आता माशी जनता पार्टीही आंदोलन आणि लोकशाहीतील उत्तरदायित्वाच्या मुद्द्यांवर आवाज उठवण्याचा प्रयत्न करत आहे. काय घडलंय नेमकं? सविस्तर जाणून घेऊया.

सरन्यायाधीशांच्या टिप्पणीवरून नव्या पक्षाचा जन्म

9 ऑक्टोबर रोजी सर्वोच्च न्यायालयात झालेल्या सुनावणीदरम्यान सरन्यायाधीश सूर्यकांत यांनी सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेवर संपूर्ण बंदी घालण्याच्या निर्णयाबाबत प्रश्न उपस्थित केला होता. सुरक्षेच्या कारणास्तव काही निर्बंध लागू करणे योग्य असू शकते; मात्र संपूर्ण व्यवस्था बंद करणे हा वेगळाच विषय असल्याचे न्यायालयाने स्पष्ट केले. याच संदर्भात न्यायालयाने ‘माशी मारण्यासाठी हातोडा वापरता येत नाही’ असे उदाहरण दिले. या विधानावरून सोशल मीडियावर माशी जनता पार्टीची कल्पना पुढे आली. लहान समस्येवर अतिशय कठोर उपाययोजना करू नयेत, असा या उदाहरणाचा आशय होता.

अवघ्या 72 तासांत 3.3 लाख फॉलोअर्स

माशी जनता पार्टीने मंगळवारी केलेल्या दाव्यानुसार, तिच्या इन्स्टाग्राम खात्याला केवळ तीन दिवसांत 40 लाखांहून अधिक दृश्यसंख्या मिळाली. तसेच खात्याचे अनुयायी 3.3 लाखांच्या पुढे गेले. या संघटनेच्या पृष्ठावर आर्यन नावाच्या विद्यार्थ्याचा संस्थापक म्हणून उल्लेख करण्यात आला आहे. संघटनेने अद्याप प्रवक्त्याचा शोध सुरू असल्याचेही आपल्या इन्स्टाग्राम कथेमधून सूचित केले. उपलब्ध माहितीनुसार, हे खाते यापूर्वी वेगवेगळ्या नावांनी वापरले गेले होते. या आकडेवारीची स्वतंत्र पडताळणी उपलब्ध नसल्याने ती संघटनेने केलेली आकडेवारी म्हणूनच पाहणे आवश्यक आहे.

कॉकरोच जनता पार्टीशी हातमिळवणी करण्याचा प्रयत्न

माशी जनता पार्टीने कॉकरोच जनता पार्टीसोबत समन्वय साधण्याची इच्छा व्यक्त केली आहे. कॉकरोच जनता पार्टीची सुरुवातही एका टिप्पणीवरून झालेल्या व्यंगात्मक प्रतिक्रियेतून झाली होती. त्यानंतर या गटाने आंदोलन, सार्वजनिक उत्तरदायित्व आणि तरुणांच्या प्रश्नांशी संबंधित भूमिका मांडण्यास सुरुवात केली. माशी जनता पार्टीने विद्यार्थिनी नेहा बोरा यांनाही पाठिंबा दर्शवला आहे. मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्याविरोधातील आंदोलनात सहभागी झालेल्या नेहा बोरा यांच्या धैर्याचे आणि निर्धाराचे कौतुक करत संघटनेने लोकशाहीत प्रश्न विचारणे आणि उत्तरदायित्वाची मागणी करणे महत्त्वाचे असल्याचे म्हटले आहे.

जंतरमंतरवरील आंदोलन आणि कार्यकर्त्यांच्या ताब्याचा मुद्दा

माशी जनता पार्टीने जंतरमंतर येथे आंदोलनादरम्यान ताब्यात घेण्यात आलेल्या कॉकरोच जनता पार्टीच्या नेत्यांबाबतही प्रश्न उपस्थित केले आहेत. आशुतोष रांका आणि सौरव दास यांना जंतरमंतर येथे भारतीय ध्वज फडकावल्यानंतर ताब्यात घेण्यात आल्याचा उल्लेख संघटनेने आपल्या निवेदनात केला. जंतरमंतर हे आंदोलनासाठी निश्चित केलेले ठिकाण असल्याने तेथे लोकांना आपली भूमिका मांडता आली पाहिजे, असे संघटनेचे म्हणणे आहे. मात्र, आंदोलनाचा अधिकार वापरताना कायद्याचे पालन आणि आवश्यक परवानग्या यांचे महत्त्वही संघटनेने मान्य केले आहे.

व्यंगातून सुरू झालेल्या संघटनांचा वाढता प्रभाव

कॉकरोच जनता पार्टी आणि आता माशी जनता पार्टी या दोन्ही नावांची सुरुवात न्यायालयीन टिप्पणीवरील व्यंगात्मक प्रतिक्रियेतून झाली. मात्र, या गटांनी पुढे आंदोलन, विद्यार्थ्यांचे प्रश्न आणि राजकीय उत्तरदायित्व यांसारखे विषय हाताळण्याचा प्रयत्न केला आहे. सोशल मीडियावरील वेगाने वाढणारी लोकप्रियता तरुणांमध्ये अशा उपक्रमांविषयी कुतूहल असल्याचे दर्शवते. तरीही मोठ्या प्रमाणावरील दृश्यसंख्या किंवा अनुयायी म्हणजे संघटनेला प्रत्यक्ष जनसमर्थन मिळालेच आहे, असे मानता येत नाही. या संघटना पुढे कोणते मुद्दे मांडतात, आंदोलनांमध्ये कशा प्रकारे सहभागी होतात आणि त्यांचा प्रभाव किती वाढतो, याकडे आता लक्ष लागले आहे.