Diwali 2026: दिवाळी कधी आहे? धनत्रयोदशीपासून भाऊबीजेपर्यंत कोणत्या दिवशी काय करायचं?
दिवाळीच्या उत्सवाचा शेवट 11 नोव्हेंबर, बुधवार रोजी भाऊबीजेने होईल. या दिवशी बहिणी भावाला ओवाळून त्याच्या दीर्घायुष्यासाठी प्रार्थना करतात, तर भाऊ बहिणीला भेटवस्तू देतो.
दिवाळी हा भारतातील सर्वात मोठ्या आणि महत्त्वाच्या सणांपैकी एक आहे. दिवाळीच्या दिवसांत धनत्रयोदशी, नरक चतुर्दशी, लक्ष्मीपूजन, गोवर्धन पूजा आणि भाऊबीज असे विविध सण साजरे केले जातात. 2026 मध्ये दिवाळीचा मुख्य दिवस 8 नोव्हेंबर, रविवार आहे. केंद्र सरकारच्या 2026 च्या सुट्टीच्या यादीतही 8 नोव्हेंबरला दिवाळीची सुट्टी नमूद आहे.
6 नोव्हेंबरला धनत्रयोदशी
दिवाळीच्या उत्सवाची सुरुवात 6 नोव्हेंबर 2026, शुक्रवार रोजी धनत्रयोदशीने होईल. या दिवशी धन्वंतरी देव, लक्ष्मी आणि कुबेर यांची पूजा करण्याची परंपरा आहे. अनेक कुटुंबांमध्ये या दिवशी सोने-चांदी, नवीन भांडी किंवा इतर शुभ वस्तू खरेदी केल्या जातात. धनत्रयोदशीला आरोग्य आणि समृद्धीशी जोडले जाते.
7 नोव्हेंबरला छोटी दिवाळी
7 नोव्हेंबर, शनिवार रोजी छोटी दिवाळी, काली चौदस किंवा काही परंपरांमध्ये रूप चौदस साजरी केली जाते. या दिवशी घराची स्वच्छता करून दिवे लावण्याची परंपरा आहे. काही ठिकाणी अभ्यंगस्नानाला विशेष महत्त्व दिले जाते. मात्र प्रादेशिक पंचांग आणि परंपरेनुसार नरक चतुर्दशीची तारीख किंवा तिचे पालन करण्याची पद्धत बदलू शकते.
8 नोव्हेंबरला मुख्य दिवाळी आणि लक्ष्मीपूजन
2026 मधील मुख्य दिवाळी 8 नोव्हेंबर, रविवार रोजी साजरी केली जाणार आहे. या दिवशी संध्याकाळी लक्ष्मी-गणेश पूजन केले जाते. घर, दुकान आणि कार्यालयांमध्ये दिवे लावून सजावट केली जाते. दिल्लीच्या पंचांगानुसार लक्ष्मीपूजनाचा मुख्य मुहूर्त संध्याकाळी 5:54 ते 7:50 असा दिला आहे; मात्र पूजेच्या वेळेत शहरानुसार फरक होऊ शकतो.
9 नोव्हेंबरला गोवर्धन पूजा
दिवाळीनंतर 9 नोव्हेंबर, सोमवार रोजी गोवर्धन पूजा साजरी केली जाईल. भगवान श्रीकृष्णाने गोवर्धन पर्वत उचलून गोकुळातील नागरिकांचे रक्षण केल्याच्या धार्मिक कथेशी या दिवसाचा संबंध आहे. अनेक ठिकाणी अन्नकूट तयार करून पूजा केली जाते. राष्ट्रीय पंचांगातही 9 नोव्हेंबरला गोवर्धन पूजेची नोंद आहे.
11 नोव्हेंबरला भाऊबीज
दिवाळीच्या उत्सवाचा शेवट 11 नोव्हेंबर, बुधवार रोजी भाऊबीजेने होईल. या दिवशी बहिणी भावाला ओवाळून त्याच्या दीर्घायुष्यासाठी प्रार्थना करतात, तर भाऊ बहिणीला भेटवस्तू देतो. यम द्वितीया आणि भाऊबीज या नावांनीही हा दिवस ओळखला जातो. भारतीय राष्ट्रीय पंचांगात 11 नोव्हेंबरला भाऊदूज/भ्रातृ द्वितीयेची नोंद आहे.
दिवाळी 2026 कॅलेंडर
6 नोव्हेंबर – धनत्रयोदशी
7 नोव्हेंबर – छोटी दिवाळी/काली चौदस
8 नोव्हेंबर – मुख्य दिवाळी, लक्ष्मीपूजन
9 नोव्हेंबर – गोवर्धन पूजा
11 नोव्हेंबर – भाऊबीज
यंदा दिवाळीची तयारी करताना या तारखा लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे. विशेषतः लक्ष्मीपूजनाचा मुहूर्त स्थानिक पंचांगानुसार तपासणे योग्य ठरेल, कारण शहरानुसार वेळेत काही फरक असू शकतो.
