EPS Pension: ₹22 हजार पगार असेल तर किती मिळणार पेन्शन? नवीन वेतन मर्यादेमुळे कर्मचाऱ्यांना मोठा फायदा!

निवृत्तीनंतर दर महिन्याला पेन्शन मिळावी, यासाठी कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेच्या (EPFO) कर्मचारी पेन्शन योजनेत (EPS) महत्त्वाचे बदल करण्यात आले आहेत. कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी (EPF) आणि पेन्शनसाठी लागू असलेली वेतन मर्यादा ₹15,000 वरून ₹25,000 करण्यात आली आहे. त्यामुळे यापूर्वी या मर्यादेमुळे अनिवार्य सामाजिक सुरक्षा योजनांच्या कक्षेबाहेर राहिलेल्या अनेक कर्मचाऱ्यांना दिलासा मिळू शकतो. विशेष म्हणजे, महिन्याला ₹22,000 वेतन असलेल्या आणि 20 वर्षे सेवा केलेल्या कर्मचाऱ्याची पेन्शन किती होऊ शकते? याचे गणित समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. मात्र, प्रत्यक्ष पेन्शन ही पात्रता, पेन्शनपात्र वेतन आणि पेन्शनपात्र सेवेवर अवलंबून असेल.

EPF आणि EPS ची वेतन मर्यादा ₹15 हजारांवरून ₹25 हजार

केंद्र सरकारने 17 सप्टेंबर 2026 पासून कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी आणि संबंधित सामाजिक सुरक्षा योजनांसाठी लागू असलेली मासिक वेतन मर्यादा ₹15,000 वरून ₹25,000 केली आहे. यामुळे ₹15,000 ते ₹25,000 दरम्यान वेतन असलेल्या आणि अन्य पात्रता अटी पूर्ण करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांनाही अनिवार्य EPF कव्हरेजचा लाभ मिळू शकतो. या बदलाचा उद्देश अधिक कर्मचाऱ्यांना भविष्य निर्वाह निधी, पेन्शन आणि संबंधित सामाजिक सुरक्षा संरक्षणाच्या कक्षेत आणणे हा आहे. मात्र, वेतन मर्यादा वाढली म्हणजे प्रत्येक कर्मचाऱ्याला आपोआप जास्त पेन्शन मिळेल, असे नाही. EPS सदस्यत्वाचे नियम आणि प्रत्यक्ष योगदान तपासणे आवश्यक आहे.

₹22,000 पगारावर 20 वर्षांच्या सेवेनंतर किती पेन्शन?

पेन्शनपात्र वेतन साधारणपणे शेवटच्या 60 महिन्यांच्या सरासरी वेतनावर आधारित असते. पात्र कर्मचाऱ्यांच्या बाबतीत 20 वर्षे किंवा त्याहून अधिक सेवा पूर्ण झाल्यास नियमांनुसार दोन वर्षांचा अतिरिक्त सेवा-भार विचारात घेतला जाऊ शकतो.

कंपनीच्या योगदानात काय बदल होणार?

कर्मचारी आणि कंपनी यांचे EPF मधील योगदान साधारणपणे प्रत्येकी 12 टक्के असते. कंपनीच्या योगदानातील 8.33 टक्के रक्कम पात्रतेनुसार EPS मध्ये, तर उर्वरित 3.67 टक्के EPF खात्यात जमा होते.  पूर्वी ₹15,000 वेतन मर्यादेनुसार EPS मधील कंपनीचे कमाल मासिक योगदान ₹1,250 होते. नवीन ₹25,000 मर्यादेनुसार हे योगदान कमाल सुमारे ₹2,083 होऊ शकते. मात्र, ₹22,000 वेतन असल्यास आणि त्याच रकमेवर योगदानाची गणना होत असल्यास 8.33 टक्के म्हणजे सुमारे ₹1,833 होतात.

प्रत्येक कर्मचाऱ्याला नवीन पेन्शनचा लाभ मिळणार का?

नाही. वेतन मर्यादा वाढली म्हणून सर्व कर्मचाऱ्यांना EPS सदस्यत्व आपोआप मिळेलच असे नाही. EPFO च्या स्पष्टीकरणानुसार, ₹25,000 पर्यंत वेतन असलेल्या कर्मचाऱ्यांसाठी लागू पात्रता अटी महत्त्वाच्या आहेत. ₹25,000 पेक्षा जास्त वेतन असलेल्या कर्मचाऱ्यांच्या बाबतीत त्यांचे पूर्वीचे EPS सदस्यत्वही महत्त्वाचे ठरते. म्हणूनच कर्मचाऱ्यांनी आपल्या वेतनाची रचना, EPF योगदान आणि EPS सदस्यत्वाची स्थिती तपासावी.

कर्मचाऱ्यांनी पुढे काय करावे?

निवृत्तीनंतर मिळणारी पेन्शन निश्चित समजण्यापूर्वी आपल्या कंपनीच्या वेतन विभागाकडून किंवा EPFO कडून योगदानाची माहिती घ्यावी. विशेषतः सप्टेंबर 2026 मधील वेतन मर्यादेतील बदलानंतर आपल्या खात्यात योगदान कसे जमा झाले आहे, हे तपासणे महत्त्वाचे आहे.