RBI ने रेपो रेट वाढवल्याने FD वरही होणार परिणाम? कसं ते समजून घ्या सर्व गणित
रेपो दरातील वाढीचा गृहकर्ज किंवा वाहन कर्ज आणि मुदत ठेवी (fixed deposits) यांच्यावर परस्परविरोधी परिणाम होतो. विशेषतः, कर्जाचे हप्ते (EMIs) वाढू शकतात, तर बँका मुदत ठेवींवर अधिक व्याजदर देऊ शकतात.
रिझर्व्ह बँकेने (RBI) रेपो रेटमध्ये (repo rate) वाढ केली आहे. रेपो रेटमध्ये 25 बेसिस पॉइंट्सची वाढ करण्यात आली असून, तो 5.25 टक्क्यांवरून 5.50 टक्के झाला आहे. मध्यवर्ती बँकेच्या या निर्णयामुळे गृहकर्ज किंवा वाहन कर्ज घेतलेल्यांच्या ईएमआय (EMI) मध्ये वाढ होईल, तसेच मुदत ठेवी (FDs) असलेल्यांच्या परताव्यावरही याचा परिणाम होईल. यामुळे एफडी (FD) धारकांना फायदा होईल की तोटा, हे आपण समजून घेऊया.
व्याजदरात आणखी वाढ होण्याची शक्यता!
रेपो रेटमधील वाढीचा कर्ज (गृहकर्ज आणि वाहन कर्ज) आणि मुदत ठेवींवर परस्परविरोधी परिणाम होतो. बँका गृहकर्ज आणि वाहन कर्जांचे ईएमआय वाढवू शकतात, तर दुसरीकडे मुदत ठेवींमध्ये गुंतवणूक करणाऱ्यांना नजीकच्या काळात अधिक व्याज मिळण्याची अपेक्षा करता येईल.
यामागे एक महत्त्वाचे कारण आहे. रेपो रेट वाढल्यामुळे बँकांसाठी कर्ज घेणे महाग होते. परिणामी, ठेवी आकर्षित करण्यासाठी बँका एफडीसारख्या बचत योजनांवर अधिक व्याजदर देऊ करतात. मात्र, एफडीच्या व्याजदरातील ही वाढ एका रात्रीत होत नाही; बँका आपल्या ग्राहकांसाठी हे बदल टप्प्याटप्प्याने लागू करतात.
FD गुंतवणूकदारांना कसा फायदा होतो?
गृहकर्ज किंवा वाहन कर्ज असलेल्या ग्राहकांच्या तुलनेत, मुदत ठेवींमध्ये (FD) गुंतवणूक करणाऱ्यांना 'रेपो रेट'मधील (repo rate) वाढीचा अधिक फायदा होतो; थोडक्यात सांगायचे तर, रेपो रेटमधील वाढ ही FD गुंतवणूकदारांसाठी आनंदाची बातमी आहे.
जर बँकांनी त्यांच्या FD वरील व्याजदरात 0.25 टक्क्यांची ची वाढ केली तर नवीन FD गुंतवणूकदारांना अधिक व्याज मिळेल. हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की, विद्यमान FD धारकांसाठी व्याजदरात कोणताही बदल होणार नाही. नवीन दर केवळ नवीन FD साठी किंवा मुदत संपणाऱ्या FD चे नूतनीकरण करताना लागू होतील.
उदाहरणादाखल समजून घ्यायचं असेल तर समजा, एका व्यक्तीने 7 टक्के व्याजदराने एका वर्षासाठी 10 लाख रुपयांची FD केली आहे; अशा वेळी मिळणारे वार्षिक व्याज 70 हजार रुपये असेल. जर बँकेने FD वरील व्याजदर 0.25 टक्क्यांनी वाढवून 7.25 टक्के केला तर त्या 10 लाखांच्या FD वर मिळणारे व्याज वाढून 72,500 रुपये होईल, ज्यामुळे 2500 रुपयांचा अतिरिक्त फायदा होईल.