मुंबई… स्वप्नांची नगरी. दररोज असंख्य लोक या शहरात आपल्या नशिबाची परीक्षा घेण्यासाठी येतात. काहींची स्वप्नं पूर्ण होतात, तर काहींना अनेक अडचणींचा सामना करावा लागतो. मात्र, परिस्थिती कितीही कठीण असली तरी हार न मानणारेच पुढे जाऊन इतिहास घडवतात. प्रसिद्ध लेखक, गीतकार आणि शायर जावेद अख्तर यांचा संघर्षही असाच प्रेरणादायी आहे. जावेद अख्तर यांच्या सुरुवातीच्या दिवसांची आठवण त्यांच्या पत्नी आणि ज्येष्ठ अभिनेत्री शबाना आझमी यांनी सोशल मीडिया पोस्टद्वारे करून दिली आहे. या पोस्टमध्ये त्यांनी जावेद यांच्या आयुष्यातील तो काळ सांगितला, जेव्हा मुंबईत त्यांच्याकडे ना पैसे होते, ना राहण्यासाठी ठिकाण आणि ना उद्याची खात्री. मात्र, डोळ्यांत एक मोठं स्वप्न नक्कीच होतं.
मुंबईत आले तेव्हा खिशात होते फक्त 27 पैसे
शबाना आझमी यांनी सांगितले की, 4 ऑक्टोबर 1964 रोजी अवघ्या 19 वर्षांचे असताना जावेद अख्तर मुंबईतील बॉम्बे सेंट्रल स्टेशनवर पोहोचले. त्यांच्या खिशात फक्त 27 पैसे होते. मात्र, या तुटपुंज्या पैशांपेक्षा त्यांच्या मनात मुंबईत स्वतःची ओळख निर्माण करण्याची जिद्द मोठी होती. मुंबईत आल्यानंतर त्यांचा संघर्ष सुरू झाला. राहण्यासाठी ठराविक जागा नसल्याने अनेकदा त्यांना फुटपाथवरच रात्री काढाव्या लागल्या. कधी रेल्वे स्टेशन, तर कधी स्टुडिओच्या आवारात झोपण्याची वेळ त्यांच्यावर आली.
परिस्थिती इतकी बिकट होती की, सलग तीन दिवस त्यांच्या पोटात अन्न गेले नव्हते, अशी आठवण शबाना आझमी यांनी सांगितली.
अंगावर घालायला कपडेही नव्हते
त्या काळात जावेद अख्तर यांच्याकडे कपड्यांचीही कमतरता होती. जे काही कपडे होते, त्यांची अवस्थाही फारशी चांगली नव्हती. अशा परिस्थितीत मुंबईसारख्या शहरात टिकून राहणे आणि आपल्या स्वप्नांचा पाठलाग करणे सोपे नव्हते. एक वेळ अशीही आली जेव्हा परिस्थितीसमोर हार मानण्याचा विचार त्यांच्या मनात येऊ शकला असता. मात्र, त्यांनी स्वतःला सावरले. ‘आपण अशा प्रकारे आयुष्य संपवण्यासाठी जन्माला आलेलो नाही,’ असा विश्वास त्यांनी स्वतःमध्ये निर्माण केला आणि एक दिवस परिस्थिती नक्की बदलेल, अशी आशा कायम ठेवली. काळ पुढे सरकला आणि त्यांचा हा विश्वास खरा ठरला.
एका स्वप्नापासून सुरू झालेला प्रवास
शबाना आझमी यांनी आपल्या पोस्टमधून लोकांना एक महत्त्वाचा संदेशही दिला आहे. काही प्रवासाची सुरुवात जवळपास शून्यातून होते. हातात काहीही नसते, असते ते फक्त एक स्वप्न आणि ते पूर्ण करण्याची जिद्द. जावेद अख्तर यांनी अत्यंत कठीण परिस्थितीतून मार्ग काढत आपले स्थान निर्माण केले. त्यामुळे परिस्थिती कितीही प्रतिकूल असली तरी प्रयत्न सोडू नयेत, असा संदेश त्यांच्या प्रवासातून मिळतो.
‘सलीम-जावेद’ जोडीने बदलला हिंदी सिनेमाचा चेहरा
आज जावेद अख्तर हे भारतीय सिनेसृष्टीतील प्रसिद्ध लेखक, गीतकार आणि शायर म्हणून ओळखले जातात. मात्र, या यशामागे मोठा संघर्ष दडलेला आहे. लेखक म्हणून सलीम खान यांच्यासोबत त्यांची जोडी विशेष गाजली. ‘सलीम-जावेद’ या नावाने प्रसिद्ध झालेल्या या जोडीने 1970 आणि 1980 च्या दशकात हिंदी सिनेमाला अनेक गाजलेल्या कथा दिल्या. ‘जंजीर’, ‘दीवार’, ‘शोले’ आणि ‘डॉन’ यांसारख्या चित्रपटांमधून या जोडीने प्रेक्षकांवर वेगळी छाप पाडली. पुढे जावेद अख्तर यांनी गीतकार आणि शायर म्हणूनही आपली स्वतंत्र ओळख निर्माण केली.
आज भारतीय सिनेमातील दिग्गज नावांमध्ये त्यांची गणना होते. मात्र, या यशामागे 19 वर्षांच्या त्या तरुणाचा संघर्ष आहे, जो मुंबईत अवघ्या 27 पैशांसह आला होता आणि ज्याने फुटपाथवरच्या रात्रींपासून आपल्या स्वप्नांचा प्रवास सुरू केला. जावेद अख्तर आणि शबाना आझमी यांनी 9 डिसेंबर 1984 रोजी विवाह केला.