ट्रेंडिंग काळं मीठ ठरू शकतं धोकादायक; आयोडीनची कमतरता वाढवतेय चिंता

आयोडीन हे एक खनिज आहे आपण सर्वांनाच माहिती आहे, जे शरीरातील हार्मोन्स तयार करण्यासाठी गरजेचे असते. आयोडीन म्हणजेच मीठ हे आहाराच्या पदार्थांमध्ये असणे गरजेचे आहे, कारण असे फार कमी लोक भारतामध्ये आहेत जे जेवणामध्ये मीठ वापरत नाहीत. शरीर स्वतःहून आयोडीन तयार करत नाही, त्यामुळे त्याला आहारातून आपली गरज पूर्ण करावी लागते. तथापि, जर आहारात आयोडीन किंवा मीठ नसेल, तर शरीरात आयोडीनची कमतरता भासू शकते त्यामुळे फक्त शरीरामध्ये काही आजार देखील होऊ शकतात. ज्यामुळे व्यक्ती गलगंडासारख्या आजारांना बळी पडू शकते. या आयोडीनच्या कमतरतेवर मात करण्यासाठी, लोकांना वर्षानुवर्षे आयोडीनयुक्त मीठ खाण्याचा सल्ला दिला जात आहे, जेणेकरून शरीराला नैसर्गिकरित्या आयोडीन मिळू शकेल.

आजच्या आधुनिक युगामध्ये फिटनेससाठी घरामध्ये अनेकजण आयोडीनयुक्त मिठाऐवजी पिंक सॅाल्ट त्याचबरोबर अनेक वेगवेगळ्या प्रकारचे मीठ आहारामध्ये घेत असतात. आयोडीनयुक्त मिठाऐवजी काळे मीठ किंवा गुलाबी मीठ खाल्ल्याने शरीरात आयोडीनची कमतरता निर्माण होऊ लागली आहे. एम्सच्या एंडोक्राइनोलॉजी विभागातील प्राध्यापक रवींद्र गोस्वामी आणि डॉ. सोमा साहा यांच्या मते, या मिठात (काळे मीठ) आयोडीनचे प्रमाण खूप कमी असते. या आयोडीनच्या कमतरतेमुळे शरीरातील थायरॉईड हार्मोन्सचे संतुलन बिघडते, ज्यामुळे मुलांच्या शारीरिक आणि मानसिक विकासात अडथळा येऊ शकतो आणि गलगंडाचा धोका वाढतो.

हे ही वाचा

रात्री उशीजवळ चार्जिंगला फोन ठेवता? झोपेवर होतो थेट परिणाम

गर्भवती महिलांमध्ये आयोडिन कमतरतेमुळे हे त्यांच्यावर तर परिणाम होणार आहेच त्याचबरोबर गर्भातील बाळाच्या मेंदू आणि मज्जासंस्थेला नुकसान देखील होऊ शकतो. राष्ट्रीय गलगंड नियंत्रण कार्यक्रम 1962 मध्ये सुरू करण्यात आला आणि 1992 मध्ये त्याचे नाव राष्ट्रीय आयोडीन कमतरता विकार नियंत्रण कार्यक्रम असे झाले. या उपक्रमाचा उद्देश आयोडीनयुक्त मिठाची उपलब्धता वाढवणे आणि मिठाच्या गुणवत्तेचे मूल्यांकन करणे, मूत्रातील आयोडीनच्या पातळीवर लक्ष ठेवणे आणि लोकांमध्ये आयोडीन सेवनाबद्दल जागरूकता निर्माण करणे हा होता.

2026 मध्ये 'द लॅन्सेट रीजनल हेल्थ साऊथ-ईस्ट एशिया' मध्ये प्रकाशित झालेल्या आयसीएमआरच्या (ICMR) एका अभ्यासानुसार, 10 ते 18 वयोगटातील 8,093 शालेय मुलांमध्ये गलगंडाचा प्रादुर्भाव दर 10.3 होता. त्यामुळे, आयोडीनच्या कमतरतेवर उपाययोजना करणे आणि आयोडीनयुक्त मीठ आहाराचा अनिवार्य भाग बनवणे याच्या महत्त्वावर जोर देणे आवश्यक आहे. मागील काही काळापासून सोशल मिडियावर त्याचबरोबर टेलिव्हिजनवर आरोग्य आणि आरोग्यदायी आजारावर भर दिला जात आहे त्यामुळे काळ्या मिठाला किंवा सैंधव मिठासारख्या मिठांना श्रेष्ठ म्हणून प्रोत्साहन दिले जात आहे.