कार्डियक अरेस्ट अचानक होत नाही? तासभर आधी दिसू शकतात ही लक्षणे

नाना पाटेकर यांचे पहाटे वयाच्या 75 व्या वर्षी निधन झाले. मिळालेल्या माहितीनुसार, त्यांना हृदयविकाराचा झटका (कार्डिॲक अरेस्ट) आला होता, जी एक अत्यंत धोकादायक स्थिती आहे. होय, ही स्थिती हृदयविकाराच्या झटक्यापेक्षाही अधिक धोकादायक आणि प्राणघातक आहे. ऑस्ट्रेलियाच्या नॅशनल हार्ट फाउंडेशननुसार,  एखादी व्यक्ती अचानक जमिनीवर कोसळणे, नाडी बंद होणे, डोळे मिटणे आणि श्वास थांबणे ही सर्व हृदयविकाराच्या झटक्याची सुरुवातीची आणि संभाव्य प्राणघातक लक्षणे आहेत, ज्याकडे दुर्लक्ष करू नये. अमेरिकेच्या नॅशनल हार्ट, लंग अँड ब्लड इन्स्टिट्यूटने हृदयविकाराचा झटका येण्याच्या 1 तास आधी शरीर कोणती चेतावणीची चिन्हे (कार्डियाक अरेस्ट वॉर्निंग साइन्स ) देऊ शकते, हे सांगितले आहे.

हृदयविकाराच्या संभाव्य धोक्याची चिन्हे

हृदयविकाराचा झटका येण्याआधी एखाद्या व्यक्तीला एक तास आधीपर्यत एक किंवा अधिक लक्षणे जाणवत असतात. यामधील काही लक्षणे ही आठवड्याआधीच दिसू शकतात असे डॅाक्टरांचे म्हणणे आहे. कोणकोणती चिन्हे आहेत ज्यामुळे हृदयविकाराचा झटका येऊ शकतो.

• धाप लागणे, जे पुरुषांपेक्षा स्त्रियांमध्ये जास्त प्रमाणात आढळते
• खूप थकल्यासारखे वाटत आहे
• पाठदुखी
• पोटदुखी
• मळमळ आणि उलट्या
• छातीत दुखणे
• वारंवार चक्कर येणे किंवा बेशुद्ध पडणे
• तापासारखी लक्षणे
• हृदयाच्या ठोक्यांच्या गतीमध्ये बदल, कधीकधी हृदय जलद गतीने धडधडते, कधीकधी ते फडफडते आणि कधीकधी हृदयाचा ठोका चुकतो.

होय, कार्डियाक अरेस्ट हा हार्ट अटॅकपेक्षा वेगळा आहे. जेव्हा हृदयाच्या स्नायूंमध्ये आणि रक्तवाहिन्यांमध्ये अडथळा निर्माण झाल्यामुळे हृदयाकडे होणारा रक्तप्रवाह थांबतो, तेव्हा हार्ट अटॅक येतो. कार्डियाक अरेस्ट तात्काळ होतो, म्हणूनच त्याला सडन कार्डियाक अरेस्ट (अचानक आलेला कार्डियाक अरेस्ट) म्हणतात. शरीरातील विद्युत समस्येमुळे हृदय अचानक काम करणे थांबवते, तेव्हा कार्डियाक अरेस्ट होतो. तथापि, हार्ट अटॅकच्या वेळी सुद्धा कार्डियाक अरेस्ट होऊ शकतो.

हृदयविकाराचा झटका आल्यास या 3 पायऱ्यांचे पालन करा:

जर तुमच्यासमोर कोणी कोसळले, तर प्रथम त्यांच्या खांद्यावर थाप मारा आणि मोठ्याने विचारा, "तुम्ही ठीक आहात का?" जर काहीच प्रतिसाद मिळाला नाही आणि श्वास थांबला किंवा फक्त धापा ऐकू येत असतील, तर हे हृदयविकाराच्या झटक्याचे लक्षण आहे. सर्वप्रथम, आपल्या हातांनी सीपीआर (CPR) सुरू करा.
दुसऱ्या कोणालातरी ताबडतोब रुग्णवाहिका बोलावण्यास सांगा आणि जवळपास उपलब्ध असल्यास AED मशीन मागवा.
तात्काळ फक्त हातांनी सीपीआर कसा द्यावा
रुग्णाला जमिनीवर किंवा कोणत्याही कठीण पृष्ठभागावर सरळ झोपवा.
आपला एक तळहात रुग्णाच्या छातीच्या बरोबर मध्यभागी ठेवा आणि दुसरा तळहात त्यावर ठेवून बोटे एकमेकांत गुंतवा.
तुमचे कोपर सरळ ठेवा आणि तुमच्या शरीराच्या वजनाने तुमची छाती 2 ते 2.5 इंच खाली दाबा.
एका मिनिटात 100 ते 120 वेळा दाबण्याचा वेग कायम ठेवा.
रुग्णवाहिका किंवा डॉक्टर येईपर्यंत किंवा रुग्ण स्वतःहून श्वास घेऊ लागेपर्यंत न थांबता सीपीआर देत रहा.