मोठी बातमी! नर्सरी ते केजीच्या वयोमर्यादेतही बदल, पहिलीत प्रवेश कोणत्या वयात? 2027-28 पासून अंमलबजावणी

महाराष्ट्रातील पूर्वप्राथमिक शिक्षण आणि इयत्ता पहिलीच्या विद्यार्थ्यांसाठी सर्वात मोठी अपडेट समोर येत आहे. या विद्यार्थ्यांच्या प्रवेश प्रक्रियेत वयाबाबत एकसमान निकष लागू करण्याचा निर्णय शासनाने घेतलाय. या निर्णयानुसार नर्सरी, ज्युनिअर केजी, सिनिअर केजी आणि इयत्ता पहिलीमध्ये प्रवेश घेताना मुलांचे किमान वय निश्चित केले जाणार आहे. शैक्षणिक वर्ष 2027-28 पासून या नियमांची टप्प्याटप्प्याने अंमलबजावणी होईल. त्यामुळे आपल्या पाल्याला शाळेत कधी दाखल करायचे, याचे नियोजन करणाऱ्या पालकांना नव्या नियमांची माहिती घेणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. काय झालाय निर्णय? याचा कसा होईल परिणाम? सविस्तर जाणून घेऊया.

काय झालाय बदल?

नव्या नियमांनुसार इयत्ता पहिलीमध्ये प्रवेश घेताना मुलाचे वय सहा वर्षे पूर्ण असणे हा महत्त्वाचा निकष असेल. यामागे पूर्वप्राथमिक शिक्षणापासून पहिलीपर्यंतच्या प्रवेश प्रक्रियेत सुसंगती आणण्याचा उद्देश असल्याचे म्हटले जात आहे. वेगवेगळ्या शाळांमध्ये वयाच्या निकषांबाबत असलेली तफावत कमी करून प्रवेशासाठी एकसमान व्यवस्था निर्माण करण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे.

नर्सरी, ज्युनिअर केजी आणि सिनिअर केजीसाठी काय निकष?

केवळ पहिलीच नव्हे, तर नर्सरी, ज्युनिअर केजी आणि सिनिअर केजी या वर्गांसाठीही किमान वयाचे निकष निश्चित करण्यात आले आहेत. त्यामुळे पूर्वप्राथमिक शिक्षणाच्या प्रत्येक टप्प्यावर मुलांचे वय आणि वर्ग यांची सांगड घातली जाणार आहे.लहान मुलांना योग्य वयात शाळेत दाखल करणे आणि पुढील वर्गात प्रवेश घेताना वयाबाबत गोंधळ निर्माण होऊ नये, हा या बदलामागील महत्त्वाचा उद्देश आहे. पालकांनी प्रवेशासाठी अर्ज करण्यापूर्वी संबंधित शाळेकडून आणि अधिकृत शासन निर्णयातून वयोमर्यादेची खात्री करून घ्यावी, असे आवाहन पालकांना करण्यात आले आहे.

नियम एकाच वर्षात लागू होणार नाहीत

नव्या वयोमर्यादेची अंमलबजावणी एकाच वेळी करण्याऐवजी चार शैक्षणिक वर्षांत टप्प्याटप्प्याने केली जाणार आहे. त्यामुळे पूर्वप्राथमिक शिक्षणापासून इयत्ता पहिलीपर्यंत प्रवेशाच्या वयाची साखळी क्रमाने निश्चित होईल. या पद्धतीमुळे नव्या नियमांनुसार शिक्षण सुरू करणाऱ्या मुलांना पुढील वर्गांत जाताना वयाच्या निकषांशी जुळवून घेण्यासाठी नियोजित मार्ग मिळेल.

नर्सरी आणि पहिलीमध्ये प्रवेश कधी?

माध्यमांतून समोर आलेल्या वृत्तानुसार, 2027-28 या शैक्षणिक वर्षात तीन वर्षे पूर्ण झालेल्या वयात नर्सरीमध्ये प्रवेश घेणारी मुले पुढील वर्गांत क्रमाने प्रगती करतील. त्यानुसार 2028-29 मध्ये ज्युनिअर केजी, 2029-30 मध्ये सिनिअर केजी आणि 2030-31 मध्ये इयत्ता पहिलीमध्ये प्रवेशाचा टप्पा येईल. या उदाहरणातून नव्या व्यवस्थेतील चार वर्षांचा संक्रमणकाल समजतो. मात्र, मुलाच्या जन्मतारखेनुसार आणि शासनाने निश्चित केलेल्या पात्रता दिनांकानुसार प्रवेशाचे वर्ष बदलू शकते, याची दखल पालकांना घ्यावी लागणार आहे.

आधीपासून शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांना दिलासा

मान्यताप्राप्त शाळेत मागील वर्ग उत्तीर्ण झालेल्या नियमित विद्यार्थ्यांना पुढील उच्च वर्गात प्रवेश देताना नव्या वयोमर्यादेच्या निकषांपासून सूट देण्यात आली आहे. त्यामुळे आधीच शाळेत शिकत असलेल्या मुलांना केवळ वयाच्या निकषामुळे त्याच वर्गात थांबवले जाणार नाही.हा निर्णय सध्या शिक्षण घेत असलेल्या विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक प्रवासात अनावश्यक अडथळे निर्माण होऊ नयेत, यासाठी महत्त्वाचा आहे. तरीही प्रवेशासंबंधी अंतिम निर्णय घेताना शासनाचा अधिकृत आदेश, त्यातील अटी आणि शाळेचे मार्गदर्शन तपासणे आवश्यक असल्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.