शरीर कमावण्यासाठी, वजन कमी करण्यासाठी किंवा वाढवण्यासाठी प्रोटीन पावडर आणि पोषणपूरक उत्पादनांचा वापर करणाऱ्यांसाठी महत्त्वाची बातमी आहे. महाराष्ट्राचे अन्न व औषध प्रशासन आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्या नेतृत्वाखाली या उत्पादनांची गुणवत्ता, त्यातील घटक आणि पाकिटांवरील दाव्यांची तपासणी करण्यावर भर दिला जात आहे. नियमांचे उल्लंघन आढळल्यास संबंधित उत्पादकांवर कायदेशीर कारवाई होऊ शकते. काय घडलंय नेमकं? सविस्तर जाणून घेऊया.
प्रोटीन पावडर, पोषणपूरक उत्पादने आणि जेवणाला पर्याय म्हणून विकल्या जाणाऱ्या पदार्थांची सखोल तपासणी करण्याची भूमिका महाराष्ट्र FDA ने घेतली आहे. या उत्पादनांचा वापर विशेषतः तरुणांमध्ये वाढत आहे. शरीरसौष्ठव, वजन नियंत्रण आणि स्नायूंच्या वाढीसाठी अनेक जण अशा उत्पादनांकडे वळतात. मात्र, उत्पादनाच्या पाकिटावर दिलेली माहिती आणि प्रत्यक्षातील घटक यामध्ये तफावत आहे का, याची तपासणी केली जाणार आहे.
काही उत्पादनांमध्ये विशिष्ट घटक असल्याचा दावा केला जातो; मात्र प्रत्यक्ष तपासणीत ते घटक पुरेशा प्रमाणात नसण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. त्यामुळे FDA उत्पादनातील घटक, पोषणमूल्ये, पाकिटावरील माहिती आणि उत्पादकांनी केलेले आरोग्यविषयक दावे यांची तुलना करणार आहे. उत्पादनाच्या गुणवत्तेबरोबरच त्याची विक्री कशी केली जाते, ग्राहकांना कोणती माहिती दिली जाते आणि संबंधित नियमांचे पालन होते का, यावरही लक्ष दिले जाणार आहे. नियमभंग आढळल्यास संबंधित उत्पादनांविरोधात कायदेशीर कारवाई केली जाणार आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, प्रोटीन पावडर घेतल्याने संतुलित आहाराची गरज संपत नाही. शरीराला प्रथिनांसोबत कर्बोदके, स्निग्ध पदार्थ, जीवनसत्त्वे, खनिजे आणि इतर पोषक घटकांचीही आवश्यकता असते. त्यामुळे केवळ पूरक उत्पादनांवर अवलंबून राहणे योग्य नाही. आहारातून आवश्यक पोषक घटक न मिळाल्यास शरीराच्या कार्यावर परिणाम होऊ शकतो.
बाजारात अनेक पोषणपूरक उत्पादने सहज उपलब्ध असल्याने काही जण वैद्यकीय सल्ल्याशिवाय त्यांचा वापर करतात. मात्र, प्रथिने, जीवनसत्त्वे किंवा खनिजे गरजेपेक्षा जास्त प्रमाणात घेतल्यास आरोग्यावर विपरीत परिणाम होऊ शकतो. मधुमेह किंवा अन्य आजार असलेल्या व्यक्तींनी विशेष काळजी घ्यावी. कोणतेही पूरक उत्पादन सुरू करण्यापूर्वी डॉक्टर किंवा पात्र आहारतज्ज्ञांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे. उत्पादनावरील सूचना व घटकांची यादीही काळजीपूर्वक वाचण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
FDA च्या या भूमिकेमुळे पोषणपूरक उत्पादनांच्या बाजारपेठेतील गुणवत्ता आणि पारदर्शकतेचा मुद्दा ऐरणीवर आला आहे. उत्पादनातील घटक, पोषणमूल्ये, पाकिटावरील माहिती आणि विक्रीसंबंधी नियमांची तपासणी केली जाणार आहे. दोष आढळल्यास संबंधित उत्पादन किंवा उत्पादकावर लागू कायद्यानुसार कारवाई होऊ शकते, असे स्पष्ट करण्यात आले आहे.