मराठवाड्यात दुष्काळाची दाहकता! हिंगोलीतून काळजाचा ठोका चुकवणारी दृश्य, 1972 नंतरचं पहिल्यांदाच घडलं!

कधीकाळी खळाळून वाहणाऱ्या नद्या, शेकडो एकर शेती हिरवीगार करणारी पाणवठे आणि हजारो गावकऱ्यांची तहान भागवणारे जीवनस्रोत आज अक्षरश वाळवंट बनले आहेत. मराठवाड्यात यंदा भीषण दुष्काळाचे सावट अधिकच गडद झालं असून, हिंगोली जिल्ह्यातून समोर आलेली दृश्ये काळजाचा ठोका चुकवणारी आहेत.

थेट ड्रोनच्या कॅमेऱ्यातून समोर आलेल्या या विदारक दृश्यात, मराठवाडा आणि विदर्भाच्या सीमेवरून वाहणारी ऐतिहासिक पैनगंगा नदी आज पाण्याचा एक थेंबही शिल्लक न ठेवता पूर्णपणे कोरडी ठाक पडली आहे. स्थानिक नागरिकांच्या मते, तब्बल 50 वर्षांहून अधिक काळ म्हणजेच 1972 च्या ऐतिहासिक दुष्काळानंतर पहिल्यांदाच पैनगंगा नदीची ही दुर्दशा झाली आहे.

केवळ पैनगंगाच नव्हे, तर कयाधू आणि पूर्णा नदीचीही हीच गत झाली आहे शेकडो बळीराजांसमोर आता जगायचं कसं, हा प्रश्न उभा ठाकलाय. पावसाने दडी मारल्यामुळे भूजल पातळी खालावली आहे, विहिरी-बोरवेल्स आटल्या आहेत आणि उभं सोयाबीन-हळदीचं पीक डोळ्यांसमोर करपून गेलं आहे. आगामी काळात पिण्याच्या पाण्याचा आणि जनावरांच्या चाऱ्याचा हा प्रश्न किती भीषण होणार?

ही दृश्यं आहेत मराठवाडा आणि विदर्भाच्या सीमेवरून वाहणाऱ्या ऐतिहासिक पैनगंगा नदीची. कधी काळी पाण्याच्या खळाळाटाने आणि जीवनदायी प्रवाहाने दुथडी भरून वाहणारी ही नदी आज अक्षरशः वाळवंट बनली आहे. हिंगोली जिल्ह्यातील कनेरगाव परिसरासह संपूर्ण नदीपात्रात आज पाण्याचा एक थेंबही उरलेला नाही. पावसाने मारलेल्या दडीमुळे ही अत्यंत विदारक आणि हदयद्रावक परिस्थिती ओढवली आहे.स्थानिक नागरिकांच्या मते, तब्बल 50 वर्षांहून अधिक काळानंतर म्हणजेच 1972 च्या ऐतिहासिक दुष्काळानंतर पहिल्यांदाच पैनगंगा नदी एवढी भीषण कोरडी पडली आहे.

 दरवर्षी याच नदीच्या पाण्यावर हजारो एकर शेती बहरत होती, परिसरातील गावकऱ्यांना पिण्याचं पाणी मिळत होतं मात्र आज हिंगोली आणि वाशिम जिल्ह्यांच्या सीमावर्ती भागातील संपूर्ण परिसर पाण्यासाठी व्याकूळ झाला आहे.हिंगोलीच्या पळशी येथील शेतकरी किसन बांगर यांच्याकडे चार एकर शेती आहे. त्यांनी दोन एकरात सोयाबीनची पेरणी केली होती. मात्र, मागील अडीच महिन्यांत हिंगोलीत पावसाचा एक थेंबही पडला नाही, त्यामुळे उभं सोयाबीन करपून गेलं. हळदीच्या पिकावर नुकसान भरून निघेल ही त्यांची शेवटची आशाही या भीषण दुष्काळानं मातीमोल केली. परिसरातील सर्व विहिरी, कूपनलिका आणि पाण्याचे जलस्रोत पूर्णपणे आटले आहेत.