बापरे! नाशिकमध्ये AQI निर्देशांक 1007 वर पोहचला; हवेची गुणवत्ता अत्यंत धोकादायक स्थितीत
दिवाळीच्या फटाक्यांमुळे नाशिकमधील हवेची गुणवत्ता कमालीची खालावली आहे.. शहराचा AQI निर्देशांक 964 वर, तर समतानगरमध्ये 1007 वर पोहोचल्याची नोंद झाली. गेल्या वर्षीच्या तुलनेत प्रदूषणात जवळपास तिप्पट वाढ झाली असून, लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक आणि श्वसनविकार असलेल्या रुग्णांच्या आरोग्याचा धोका वाढला आहे.
नाशिक : दिवाळीच्या आनंदोत्सवात नाशिककरांनी फोडलेल्या फटाक्यांमुळे शहराच्या हवेचा अक्षरशः श्वास कोंडला आहे. दिवाळी पाडव्याच्या रात्री अवघ्या अर्ध्या तासात नाशिकच्या हवेची गुणवत्ता प्रचंड खालावली असून, शहराचा एअर क्वालिटी इंडेक्स अर्थात AQI थेट 964 वर पोहोचल्याची धक्कादायक नोंद झाली आहे. एका ठिकाणी तर हाच निर्देशांक 1007 वर पोहचला होता. नाशिकमध्ये हवेची गुणवत्ता अत्यंत धोकादायक स्थितीत आहे.
यंदा दिवाळीच्या फटाक्यांमुळे नाशिकमधील हवेची गुणवत्ता कमालीची खालावली आहे. विशेष म्हणजे, गेल्या वर्षी दिवाळीत हाच निर्देशांक 354 होता. म्हणजेच यंदा प्रदूषणात जवळपास तिपटीने वाढ झाली आहे. नाशिकच्या समतानगर परिसरात तर AQI ने 1007 चा टप्पा गाठला.
शहरातील अनेक भागांमध्ये प्रदूषणाची पातळी 700 ते 800 च्या पुढे गेल्याने नागरिकांच्या आरोग्याचा प्रश्न ऐरणीवर आला आहे. फटाक्यांमधून बाहेर पडणारा धूर, सूक्ष्म धूलिकण आणि विषारी घटकांमुळे लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक, गर्भवती महिला आणि श्वसनविकार असलेल्या रुग्णांना मोठा धोका निर्माण झाला आहे. दिवाळीचा उत्साह साजरा करताना आपण आपल्या आरोग्याशीच खेळतोय का? असा गंभीर प्रश्न या प्रदूषणाच्या आकडेवारीने उपस्थित केला जात आहे.
दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर राज्यात हवेची गुणवत्ता झपाट्याने खालावत असल्याचे चित्र समोर येत आहे. 1 नोव्हेंबरला अवघा 89 असलेला हवा गुणवत्ता निर्देशांक लक्ष्मीपूजनाच्या दिवशी सायंकाळी थेट सरासरी 700 च्या दरम्यान पोहोचला आहे. यामुळे नाशिकची हवा सध्या 'मध्यम श्रेणीत असली, तरी ती खराब श्रेणीच्या उंबरठ्याकडे सरकत असल्याचे स्पष्ट होत आहे. वाढत्या प्रदूषणामुळे नाशिककरांचा श्वास गुदमरतोय.
दिवाळीच्या पहिल्या टप्प्यात फटाक्यांचा आवाज तुलनेने कमी असला, तरी लक्ष्मीपूजनाच्या दुपारी आणि सायंकाळी हवेतील धुलीकणांचे प्रमाण झपाट्याने वाढल्याचे दिसले. सिंहस्थाच्या पार्श्वभूमीवर शहरात सुरू असलेली खोदकामे, रस्त्यांवरील धूळ, वाहतूक आणि दिवाळीतील फटाक्यांचा धूर यांचा एकत्रित परिणाम हवेच्या गुणवत्तेवर होत आहे. शहरात - PM 2.5 चे प्रमाण 558, PM 10 चे 670 (पीएम 2.5 (अतिसूक्ष्म धुलीकण) आणि पीएम 10 (मोठे धुलीकण) हे प्रमुख प्रदूषक म्हणून नोंदले गेले आहेत.
सणासुदीमुळे बाजारपेठा आणि मुख्य रस्त्यांवर वाहनांची गती मंदावली असल्याने प्रदूषणात आणखी भर पडली आहे. औद्योगिक आस्थापनांना सुट्या असल्याने त्यातून होणारे प्रदूषण कमी असले तरी, वाढती बांधकामे आणि धूळ हे घटक त्रासदायक ठरत आहेत. महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळातर्फे शहरातील पाच ठिकाणी आवाजाची मोजणी सुरू असली तरी, ढासळत्या हवेमुळे दमा किंवा श्वसनाचे आजार असलेल्या नागरिकांनी विशेष खबरदारी घेण्याची गरज निर्माण झाली आहे.
नाशिकमध्ये लक्ष्मीपूजनाच्या दिवशी फटाक्यांची आतषबाजी आणि सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या पार्श्वभूमीवर सुरू असलेल्या खोदकामामुळे हवेच्या गुणवत्तेत मोठी घसरण पाहायला मिळाली. सध्या हवेची गुणवत्ता मध्यम असली तरी ती खराब श्रेणीत जाण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे श्वसनाचा त्रास असलेल्या नागरिकांनी घराबाहेर पडताना काळजी घेणे आवश्यक बनले आहे.