गणेशोत्सव झाला आता सर्वांना नवरात्रीची प्रतिक्षा आहे, नवरात्रीमध्ये सर्वांना गरबा नाचायला तर फारच आवडते. यावेळी हिंदू धर्मात, शारदीय नवरात्री हा शक्तीची देवी असलेल्या दुर्गा देवीच्या पूजेसाठी समर्पित सर्वात पवित्र सण मानला जातो. हा सण दरवर्षी अश्विन महिन्याच्या शुक्ल पक्षाच्या पहिल्या दिवशी सुरू होणाऱ्या या नऊ दिवसांमध्ये, मातृदेवीच्या (नवदुर्गा) नऊ वेगवेगळ्या रूपांना विशेष प्रार्थना अर्पण केल्या जातात. नवरात्रीच्या पहिल्या दिवशी घटस्थापनेला विशेष महत्त्व आहे. येथूनच देवी दुर्गेच्या नऊ दिवसांच्या पूजेची सुरुवात होते. कलश स्थापनेनंतर देवी शैलपुत्रीची पूजा केली जाते. घटस्थापनेसाठी शुभ मुहूर्त शहर आणि पंचांगानुसार थोडा बदलू शकतो. त्यामुळे, आपल्या स्थानिक पंचांगानुसार शुभ मुहूर्त तपासणे उचित राहील.
कलश स्थापनेच्या वेळी, मातीच्या वेदीवर जव पेरण्याची परंपरा आहे. यानंतर, कलश पाण्याने भरला जातो आणि त्यावर आंब्याची किंवा अशोकाची पाने व एक नारळ ठेवला जातो. पूजास्थानी अखंड ज्योत प्रज्वलित करण्याचीही परंपरा आहे. द्रिक पंचांगानुसार, शारदीय नवरात्रीची प्रतिपदा 10 ऑक्टोबर रोजी रात्री 9:19 वाजता सुरू होईल आणि 11 ऑक्टोबर रोजी रात्री 9:30 वाजता संपेल. यानुसार, शारदीय नवरात्री रविवार, 11 ऑक्टोबर रोजी सुरू होईल आणि दसऱ्याला, 20 ऑक्टोबर रोजी संपेल.
द्रिक पंचांगानुसार, शारदीय नवरात्रीमध्ये घटस्थापनेसाठी सकाळी 6:19 ते सकाळी 10:12 पर्यंतचा शुभ मुहूर्त असेल. अभिजीत मुहूर्त सकाळी 11:44 ते दुपारी 12:31 पर्यंत असेल.
अष्टमी आणि नवमी केव्हा आहे?
या वर्षी नवरात्रीची अष्टमी 18 ऑक्टोबर रोजी असेल. या दिवशी देवी महागौरीची पूजा केली जाते. अनेक घरांमध्ये अष्टमीच्या दिवशी कन्यापूजन आणि हवन केले जाते. त्यानंतरच्या दिवशी, 19 ऑक्टोबर रोजी महानवमी असेल. नवमीच्या दिवशी देवी सिद्धीदात्रीची पूजा केली जाते. नवरात्रीचे व्रत पाळणारे अनेक भक्त कन्यापूजनानंतर या दिवशी आपला उपवास सोडतात. तथापि, उपवास सोडण्याची परंपरा कुटुंब आणि प्रदेशानुसार वेगवेगळी असू शकते.
नवरात्रीदरम्यान, भक्त आपापल्या श्रद्धेनुसार देवी दुर्गेची पूजा करतात. सकाळी स्नान केल्यानंतर, पूजास्थळ स्वच्छ करून दिवा लावला जातो. देवीला फळे, फुले आणि नैवेद्य अर्पण केले जातात. उपवास करणारे आपल्या क्षमतेनुसार फळे खातात. काही जण संपूर्ण नऊ दिवस धान्याचे सेवन करत नाहीत, तर काही जण पहिल्या आणि शेवटच्या दिवशी उपवास करतात. नवरात्रीदरम्यान दुर्गा सप्तशती, दुर्गा चालीसा किंवा देवी दुर्गेला समर्पित मंत्रांचे पठण करण्याची परंपरा देखील आहे.