"प्रत्येक व्यवसायाला व्यासपीठ मिळायलाच हवे": मराठी उद्योजकांसाठी डॉ ॐकार हरी माळी यांची योजना

उद्यमी महाराष्ट्र संस्थापक बाजाराने पाच शहरांमधील 233 उद्योजकांना एकाच दिवसात एकत्र आणले

जेव्हा डॉ ॐकार हरी माळी यांनी 2020 मध्ये उद्यमी महाराष्ट्र सुरू केले, तेव्हा मराठी तरुणांना स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्यास आणि तो वाढविण्यात मदत करणे, हे त्यांचे ध्येय होते. सहा वर्षांनंतर, या उपक्रमाने 32,000 हून अधिक तरुणांना प्रशिक्षण दिले आहे. रविवार, 18 ऑक्टोबर रोजी, हे नेटवर्क प्रत्यक्षात कसे दिसते, याचे प्रदर्शन करण्यात आले.

उद्यमी बाजार पुणे, ठाणे, मुंबई, नागपूर आणि नाशिक येथे सकाळी 10 ते दुपारी 3 या वेळेत एकाच वेळी आयोजित करण्यात आले होते. एकूण 233 उद्योजकांनी यात आपली उत्पादने प्रदर्शित केली, ज्यामुळे अंदाजे 3,000 अभ्यागत आकर्षित झाले. पुण्यातून सर्वाधिक 103 उद्योजक होते, त्याखालोखाल ठाण्यातून 64, मुंबईतून 38, तर नागपूरमधून आणि नाशिकमधून प्रत्येकी 14 उद्योजक होते. स्टॉल्सवर केवळ नेहमीचे खाद्यपदार्थ आणि फॅशनच्या वस्तूच नव्हे, तर बाजरीची उत्पादने, कृषी उत्पादने, इलेक्ट्रॉनिक्स, व्हेंडिंग मशीन्स, सॉफ्टवेअर आणि व्यावसायिक सेवा यांचाही समावेश होता.

एका दिवसापुरती मर्यादित नसलेली विक्री

डॉ माळी यांच्या मते, बाजाराचा खरा उद्देश दिवसाची विक्री नसून, त्यातून उद्योजकांना काय शिकायला मिळते हे आहे. अनेक लहान व्यवसायांकडे उत्कृष्ट उत्पादने असतात, परंतु त्यांच्याकडे त्यांचे विपणन करण्याचा अनुभव नसतो. स्टॉलवर उभे राहून अभ्यागतांना आपल्या उत्पादनांबद्दल समजावून सांगणे आणि त्यांच्या प्रश्नांची उत्तरे देणे, यामुळे त्यांना प्रदर्शने आणि खरेदीदार-विक्रेता मेळाव्यांसाठी आवश्यक असलेला अनुभव मिळतो.

या बाजारचा एक अधिक गंभीर उद्देशही आहे. उद्यमी महाराष्ट्र नेटवर्कचे अनेक सदस्य एकाच शहरात राहतात, पण ते एकमेकांना कधीही भेटले नव्हते. पाच शहरांमध्ये स्थानिक पातळीवर या कार्यक्रमाचे आयोजन केल्यामुळे त्यांना एका ठिकाणी एकत्र येणे शक्य झाले. तिथे त्यांनी एकमेकांना व्यवसायासाठी संदर्भ दिले, भागीदार शोधले आणि एकमेकांच्या व्यवसायांचा प्रचार केला. लहान व्यवसायांना एकत्र वाढण्यास आणि विस्तार करण्यास मदत करणे, तसेच प्रत्येक व्यवसायाला, त्याचा आकार विचारात न घेता, ओळख मिळवून देणे आणि ग्राहकांशी थेट संपर्क साधता येईल याची खात्री करणे, हे यामागील उद्दिष्ट आहे.

डॉ माळी म्हणाले, "उद्यमी बाजार हे केवळ एका दिवसासाठी उत्पादने विकण्यापुरते मर्यादित नाही. तर, उद्योजकांना त्यांचा व्यवसाय आत्मविश्वासाने सादर करण्यास, एकमेकांना जाणून घेण्यास आणि एकत्रितपणे प्रगती करण्यास मदत करणे, हा त्यामागील उद्देश आहे. प्रत्येक व्यवसायाला आपली चमक दाखवण्याची संधी मिळेल, असा एक समुदाय तयार करणे हे आमचे ध्येय आहे."

प्रत्यक्ष जमिनीवर, जिल्हावार
भारतातील सर्वात मोठी मराठी उद्योजकता आणि निर्यात परिसंस्था निर्माण करणे, हे डॉ माळी यांचे प्रमुख ध्येय आहे. हे साध्य करण्यासाठी ते प्रत्यक्ष जमिनीवर काम करतात; सदस्यांना भेडसावणाऱ्या आव्हानांना समजून घेण्यासाठी ते स्वतः प्रत्येक जिल्ह्याला भेट देतात. ते मुहूर्तमेध या मार्गदर्शन कार्यक्रमाचे नेतृत्वही करतात. वर्षातून दोनदा ते “स्टफिंग: कार्यक्रमांचे आयोजन करतात, जिथे सदस्यांना निर्यात कंटेनर कसे पॅक करावे आणि लोड करावे हे शिकवले जाते.

या प्रयत्नांचे परिणाम आता महाराष्ट्राच्या सीमेपलीकडेही दिसू लागले आहेत. उद्यमी महाराष्ट्रचे सदस्य आता अनेक देशांमध्येही व्यवसायकरत आहेत. बाजार हेच ते ठिकाण आहे जिथे यापैकी अनेक व्यक्ती आपली पहिली पावले टाकतात आणि इतरांना आपला व्यवसाय किंवा उत्पादने कशी सादर करावी हे शिकतात.