Gold Price Explained: दिवाळीत मोठ्या प्रमाणात सोनं खरेदी केलं जातं. धनत्रयोदशी आणि लक्ष्मीपूजनाच्या दिवशी सोन खरेदीची परंपरा आहे. मात्र गेल्या काही दिवसांपासून सोन्याचे वाढत चालले दर यामुळं ग्राहकांना सोनं खरेदी करावं की नको असा प्रश्न पडत आहे. आता जरी सोन्याचे दर गडगडले असले तरी दिवाळीत सोनं पुन्हा महाग होईल का? हा प्रश्न केला जात आहे. याआधी सोनं 2 लाखांचा टप्पा पार करेल, असं भाकित करण्यात आलं होतं. मात्र जानेवारीत सोनं 1.75 लाखांवर पोहोचले. त्यानंतर आता सोन्याचा भाव 1.5 लाखांवर पोहोचले आहे. दिवाळीनंतर लग्नाचा सीझन सरू होईल. त्यामुळं तुम्ही देखील सोनं खरेदी करण्याचा विचार करताय तर दिवाळीपर्यंत वाट पाहू नका.
अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हने व्याजदर स्थिर ठेवल्याने दिवाळीपूर्वी सोनं खरेदी करणाऱ्या ग्राहकांना काहीसा दिलासा मिळणार आहे. आगामी काही आठवडे सोन्याचे दर स्थिर राहू शकतात, असा अंदाज आहे. फेडरल रिझर्व्हेने बुधवारी प्रमुख 3.75 ते 4 टक्के या पातळीवर कायम ठेवले. बाजाराने यापूर्वीच या निर्णयाचा अंदाज व्यक्त केला होता. सणासुदीच्या काळात सोन्याची खरेदी वाढल्याने देशांतर्गंत आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारातील दरांमधील तफावत कमी झाली आहे. देशांतर्गंत बाजारातील सोन्याचे दर आता आंतरराष्ट्रीय दरांपेक्षा प्रति औंस सुमारे दोन डॉलरने कमी आहेत.
अमेरिकेच्या रिझर्व्ह बँकेने, महागाईच्या भीतीमुळे व्याजदर जास्त ठेवले आहेत आणि त्यात आणखी वाढ होण्याची शक्यता आहे. तेलाच्या किमती आधीच जास्त आहेत, ज्यामुळे महागाईची भीती आणखी वाढत आहे. तसंच धनत्रयोदशी जवळ येत आहे. तज्ज्ञांच्या मते, सोन्याचे दर हे सर्व इराण युद्धावर अवलंबून असेल. सध्याची परिस्थिती लवकर संपेल असे वाटत नाही. बहुतेक अर्थतज्ज्ञ आणि सर्वेक्षणांनुसार, अमेरिकेच्या 10-वर्षीय बॉण्ड यील्ड्स किमान 5-6 महिने 5% पेक्षा जास्त राहतील. काहींच्या मते, जर महागाई नियंत्रणात राहिली नाही, तर ते आणखी जास्त काळ जास्त राहू शकतात.
जानेवारीत सोन्याचा दर उच्चांकी स्तरावर पोहोचला होता. साधारण 10 ग्रॅम सोनं 1.75 लाखांवर पोहोचल होतं. पण ऑक्टोबर अखेरीस सोन्याच्या दरांत 1.43 लाखांच्या आसपास घट झाली आहे. म्हणजेच साधारण 20 टक्क्यांपर्यंत घसरण झाली आहे. सोन्याच्या दरात सातत्याने चढ-उतार होताना दिसत आहे. याचे सगळ्यात मोठे कारण म्हणजे अमेरिकन बाँडवरील उच्च परतावा.
यूएस बाँड म्हणजे काय आणि त्याचे उत्पन्न (यील्ड) किती असते? बाँड म्हणजे कर्जाची पावती. जेव्हा तुम्ही कोणाला पैसे उधार देता, तेव्हा ते तुम्हाला एक पावती देतात, ज्यावर नमूद केलेले असते की त्यांनी एवढी रक्कम उधार घेतली आहे आणि एवढे व्याज देण्याचे मान्य केले आहे. जेव्हा सरकार बाँड जारी करते, तेव्हा याचा अर्थ असा होतो की सरकार तुमच्याकडून पैसे उधार घेत आहे. जेव्हा यूएस सरकार हे पैसे उधार घेते आणि त्या बदल्यात बाँड देते, तेव्हा त्यांना यूएस गव्हर्नमेंट बाँड्स म्हणतात. बाँडमध्ये असे नमूद केलेले असते की ठराविक वर्षांनंतर संपूर्ण रक्कम परत केली जाईल आणि या दरम्यान सरकार ठराविक दराने व्याज देईल. उत्पन्न (यील्ड) म्हणजे त्या बाँडवरील वार्षिक व्याज किंवा परतावा. उदाहरणार्थ, जर दहा वर्षांच्या यूएस बाँडचे उत्पन्न 5% असेल, तर याचा अर्थ असा की जर तुम्ही सरकारला दहा वर्षांसाठी $100,000 कर्ज दिले, तर तुम्हाला दरवर्षी $5,000 व्याज मिळेल आणि दहा वर्षांनंतर मुद्दल परत मिळेल.