स्वतःचा छोटा व्यवसाय सुरू करण्यासाठी भांडवलाची अडचण असलेल्या महिलांसाठी सरकारच्या माध्यमातून आर्थिक सहाय्याची योजना राबवली जाते. ‘महिला समृद्धी योजना’ या योजनेअंतर्गत पात्र महिलांना व्यवसायासाठी कर्ज आणि अनुदानाच्या माध्यमातून ₹50 हजारांपर्यंत अर्थसहाय्य मिळू शकते. या योजनेतील कर्जावर 4 टक्के व्याजदर असल्याची माहिती महाराष्ट्र शासनाच्या सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर देण्यात आली आहे.
महिला समृद्धी योजना ही सर्व महिलांसाठी सरसकट लागू नाही. अधिकृत माहितीनुसार अनुसूचित जातीतील चर्मकार समाजातील महिलांना या योजनेचा लाभ दिला जातो. यामध्ये विधवा, परित्यक्ता आणि निराधार महिलांना प्राधान्य देण्याची तरतूद आहे. अर्जदार महाराष्ट्र राज्याचा रहिवासी असणे आणि साधारणपणे 18 ते 50 वर्षे वयोगटातील असणे आवश्यक आहे. अर्जदाराला निवडलेल्या व्यवसायाचे ज्ञान किंवा अनुभव असणेही अपेक्षित आहे.
या योजनेत ₹50 हजारांची संपूर्ण रक्कम अनुदान म्हणून दिली जात नाही. अधिकृत माहितीनुसार ₹40 हजार कर्ज आणि ₹10 हजार अनुदान, अशा स्वरूपात एकूण ₹50 हजारांपर्यंत अर्थसहाय्य दिले जाते. या कर्जावर 4 टक्के व्याजदर लागू आहे. त्यामुळे ‘₹50 हजार मोफत मिळणार’ असा अर्थ घेणे चुकीचे ठरेल.
योजनेचा लाभ घेण्यासाठी केवळ व्यवसाय सुरू करण्याची इच्छा पुरेशी नाही. अधिकृत माहितीनुसार अर्जदाराच्या कुटुंबाच्या वार्षिक उत्पन्नाचीही मर्यादा आहे. ग्रामीण भागासाठी ₹98 हजार, तर शहरी भागासाठी ₹1.20 लाखांपर्यंत उत्पन्नाची मर्यादा नमूद करण्यात आली आहे. काही राज्य शासन पुरस्कृत योजनांसाठी ₹1 लाखांपर्यंतची उत्पन्न मर्यादा नमूद आहे. तसेच अर्जदाराने यापूर्वी महामंडळाकडून किंवा अन्य सरकारी उपक्रमातून संबंधित आर्थिक लाभ घेतलेला नसावा.
योजनेच्या अधिकृत माहितीनुसार जात प्रमाणपत्र, उत्पन्नाचा दाखला आणि रहिवासी पुरावा ही महत्त्वाची कागदपत्रे आहेत. रहिवासी पुराव्यासाठी रेशन कार्ड, मतदार ओळखपत्र, आधार कार्ड, पॅन कार्ड किंवा वीज बिल यांसारखी कागदपत्रे स्वीकारली जाऊ शकतात. व्यवसायाच्या स्वरूपानुसार अतिरिक्त कागदपत्रांची आवश्यकता असू शकते.
महिला समृद्धी योजनेसाठी अर्जाचा नमुना संबंधित महात्मा फुले मागासवर्ग विकास महामंडळाच्या जिल्हा कार्यालयात उपलब्ध असल्याची माहिती महाराष्ट्र शासनाच्या संकेतस्थळावर आहे. अर्जदाराने विहित नमुन्यात अर्ज भरून आवश्यक कागदपत्रांसह जिल्हा कार्यालयात सादर करायचा आहे. त्यामुळे अर्ज करण्यापूर्वी आपल्या जिल्ह्यातील संबंधित कार्यालयाशी संपर्क साधून सध्याची पात्रता, कागदपत्रे आणि अर्ज प्रक्रिया तपासणे महत्त्वाचे आहे.