सुरक्षित गुंतवणुकीतून भविष्यासाठी मोठी रक्कम उभी करण्याचा विचार करत आहात? पोस्ट ऑफिसची किसान विकास पत्र म्हणजेच केव्हीपी योजना तुमच्यासाठी एक पर्याय ठरू शकते. या योजनेत गुंतवलेली रक्कम निश्चित कालावधीनंतर दुप्पट होते. सध्या ऑक्टोबर ते डिसेंबर 2026 या तिमाहीसाठी वार्षिक 7.5 टक्के व्याजदर लागू आहे. या दरानुसार पैसे दुप्पट होण्यासाठी 115 महिने म्हणजेच 9 वर्षे 7 महिने लागतात. काय आहे ही योजना? सविस्तर जाणून घेऊया.
किसान विकास पत्र ही केंद्र सरकारची लघुबचत योजना आहे. सुरुवातीला शेतकऱ्यांना बचतीसाठी प्रोत्साहन देण्याच्या उद्देशाने सुरू झालेली ही योजना आता पात्र भारतीय नागरिकांसाठी उपलब्ध आहे. या योजनेअंतर्गत गुंतवणूकदारांना पोस्ट ऑफिस तसेच अधिकृत बँकांमध्ये खाते उघडता येते. ठरावीक व्याजदर आणि मुदतीनुसार गुंतवणुकीची रक्कम दुप्पट मिळते.
ऑक्टोबर ते डिसेंबर 2026 या कालावधीत केव्हीपीवर वार्षिक 7.5 टक्के व्याज मिळत आहे. या दराने गुंतवलेली रक्कम 115 महिन्यांत दुप्पट होते. व्याजाची गणना वार्षिक चक्रवाढ पद्धतीने केली जाते. त्यामुळे गुंतवणूकदाराला मुदतपूर्तीनंतर मिळणारी रक्कम आधीच निश्चित समजू शकते.
या योजनेतील परतावा समजून घेण्यासाठी काही उदाहरणे समजून घेऊया. 1 हजार रुपये गुंतवल्यास मुदतीनंतर 2 हजार रुपये मिळतील. 10 हजार रुपये गुंतवल्यास 20 हजार रुपये, 50 हजार रुपये गुंतवल्यास 1 लाख रुपये, 1 लाख रुपये गुंतवल्यास 2 लाख रुपये, 5 लाख रुपये गुंतवल्यास 10 लाख रुपये मिळतील. ही उदाहरणे सध्याच्या 7.5 टक्के दरानुसार लागू असलेल्या 115 महिन्यांच्या मुदतीवर आधारित आहेत.
या योजनेत किमान 1000 रुपये गुंतवून खाते उघडता येते. त्यानंतर 100 रुपयांच्या पटीत कितीही रक्कम जमा करता येते. कमाल गुंतवणुकीची मर्यादा नाही. एक प्रौढ व्यक्ती स्वतःच्या नावाने, संयुक्त खात्याद्वारे किंवा अल्पवयीन मुलाच्या वतीने खाते उघडू शकते. दहा वर्षांवरील अल्पवयीन व्यक्तीलाही स्वतःच्या नावाने खाते उघडण्याची तरतूद आहे.
केव्हीपीमधील रक्कम सामान्यतः मुदतपूर्तीपूर्वी काढता येत नाही. मात्र, खातेदाराचा मृत्यू, न्यायालयाचा आदेश किंवा काही विशिष्ट परिस्थितींमध्ये मुदतपूर्व बंद करण्याची सुविधा आहे. सामान्य नियमानुसार अडीच वर्षांनंतर काही अटींसह खाते बंद करता येते. ही गुंतवणूक दीर्घकालीन असल्याने तातडीच्या खर्चासाठी आवश्यक असलेले पैसे यात गुंतवू नयेत, असा सल्ला गुंतवणूक तज्ज्ञ देतात. खाते उघडण्यापूर्वी पोस्ट ऑफिसमध्ये लागू व्याजदर आणि मुदतपूर्तीची तारीख तपासावी, असेही तज्ज्ञ सांगतात.